Çalışma izni süreçlerinde iki ayrı kurum, iki ayrı mevzuat ve iki ayrı takvim iç içe geçer. Bu nedenle başvurunun reddi kadar, ret sonrası itirazın yanlış kapıya bırakılması da sık rastlanan bir hak kaybı sebebidir.
Hangi Kurum, Hangi İzin?
İkamet izinleri 6458 sayılı Kanun (YUKK) çerçevesinde göç idaresi birimlerince yürütülürken, çalışma izni başvuruları çalışma alanındaki yetkili bakanlık tarafından değerlendirilir. Çalışma izni belirli koşullarda ikamet izni yerine de geçebilir; ancak bu, iki sürecin tek merci tarafından yürütüldüğü anlamına gelmez. Vatandaşlık başvuruları ise 5901 sayılı Kanun kapsamında bambaşka bir hattır. Dilekçenin yanlış kuruma verilmesi, başvuru tarihinin korunmasını sağlamaz.
Belge Setini Eksiksiz Kurmak
- Pasaport ve varsa geçerli ikamet izni belgesinin okunabilir örneği
- İşveren ile yabancı arasında imzalanmış iş sözleşmesi
- İşverenin faaliyetini ve kayıtlı durumunu gösteren güncel belgeler
- Mesleğe ilişkin diploma, denklik ya da yeterlilik belgesi
- Yabancı dildeki belgeler için usulüne uygun çeviri ve onay
Belgelerin geçerlilik tarihleri başvuru anında değil, değerlendirme aşamasında da aranır. Bu nedenle süresi yakında dolacak belgeler önceden yenilenmelidir.
Ret Kararı Geldiğinde İlk Adım
Ret kararına karşı öncelikle idareye yapılacak itiraz yolu öngörülmüştür ve bu itirazın kararın tebliğinden itibaren işleyen kendi süresi vardır. İtiraz, kararı veren idari birime yöneltilir. Bu aşama, dosyaya sonradan tamamlanan belgelerin eklenmesi için de fırsat sunar. İtirazın reddi hâlinde ise uyuşmazlık idari yargıya taşınır.
İdari Yargı Aşaması
İdari işlem niteliğindeki ret kararının iptali istemi idare mahkemesinde görülür ve süre hesabı 2577 sayılı İYUK çerçevesinde yapılır. Buradaki kritik nokta tebligattır: sürenin başlangıcı, kararın usulüne uygun biçimde tebliğ edildiği andır. Elektronik bildirim, işveren üzerinden yapılan bilgilendirme ve adres değişikliği gibi ayrıntılar sürenin başlangıcını değiştirebilir. İş sözleşmesinden doğan alacak tartışmalarının bu dosyada çözülmeyeceği, onların adli yargıya ait olduğu da unutulmamalıdır.
Yeniden Başvuru mu, Dava mı?
Ret gerekçesi belge eksikliği gibi giderilebilir bir nedene dayanıyorsa yeni bir başvuru daha hızlı sonuç verebilir. Gerekçe idarenin takdirine ya da kapsam dışı sayılmaya dayanıyorsa, yargı yolunun süresinde işletilmesi gerekir. İki seçeneğin aynı anda planlanması, süre kaybını önler.
Bu açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Uyruk, meslek ve işverenin durumu süreci belirgin biçimde etkilediğinden, ret kararını aldıktan sonra vakit kaybetmeden dosyanıza özel hukuki değerlendirme almanız önerilir.