Çalışma izni başvurusunun reddi, çoğu zaman yalnızca bir belge sorunu gibi görünür; oysa karar tebliğ edildiği andan itibaren hem idari itiraz hem de dava açma bakımından kısa süreler işlemeye başlar. Bu süreçte yapılan usul hatası, iznin yanı sıra ikamet statüsünü de riske sokabilir.
Ret Gerekçesini Doğru Okumak
İlk adım, karardaki gerekçenin türünü ayırmaktır. Eksik belge veya biçimsel hata nedeniyle verilen ret ile işverenin istihdam ölçütlerini karşılamaması ya da başvuranın statüsüne ilişkin değerlendirme kaynaklı ret, farklı savunma stratejileri gerektirir. Belge eksikliğine dayanan kararlarda tamamlanmış dosyayla yeni başvuru daha hızlı sonuç verebilirken, değerlendirmeye dayanan kararlarda idari itiraz ve ardından yargı yolu öne çıkar. Kararın hangi mercice ve hangi tarihte tebliğ edildiği ilk sayfada işaretlenmelidir.
İdari İtiraz Aşaması Atlanmamalı
Çalışma izni ret kararlarına karşı, kararda ve mevzuatta gösterilen süre içinde önce idareye itiraz yolu öngörülmüştür. Bu aşama işletilmeden doğrudan dava açılması, dosyanın esasa girmeden dönmesine yol açabilir. İtiraz dilekçesi, ret gerekçesindeki her başlığa ayrı ayrı cevap verecek biçimde kurulmalı; ileri sürülen her iddia belgeye bağlanmalıdır. İtirazın reddi hâlinde ise idari yargı yolu açılır ve dava açma süresi bu ret kararının tebliğinden itibaren hesaplanır.
İkamet Statüsü ile Bağlantı
YUKK sisteminde çalışma izni aynı zamanda ikamet izni yerine geçer. Bu nedenle iznin reddi ya da iptali, kişinin ülkedeki kalış statüsünü doğrudan etkiler ve bazı hâllerde ayrı bir idari işleme temel oluşturur. Hakkında sınır dışı etme kararı verilen kişi, bu karara karşı yedi gün içinde idare mahkemesine başvurabilir; başvuru süresi içinde ve dava sonuçlanıncaya kadar kişi sınır dışı edilemez. Bu kısa süre, çalışma izni dosyasıyla aynı takvimde izlenmelidir. 5901 kapsamındaki vatandaşlık başvurusu devam ediyorsa, çalışma izni dosyasındaki olumsuz kayıtların o süreçte de değerlendirmeye alınabileceği gözden kaçırılmamalıdır.
Mahkeme ve Yetki Analizi
- Uyuşmazlık bir idari işlemden doğduğu için görevli yargı kolu idari yargıdır
- Yer bakımından ölçü, dava konusu işlemi tesis eden merciin bulunduğu yerdir
- Merkezî bir bakanlık işlemi söz konusuysa uygulamada dava merkezin bulunduğu yerde açılır
- Yetki kamu düzenindendir; mahkeme kendiliğinden inceler ve yanlış yer aylarca gecikme yaratır
- Yürütmenin durdurulması talebi, çalışma ilişkisinin fiilen sona ermesi riski somutlaştırılarak ayrıca yazılmalıdır
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; izin türü, başvuran ile işverenin durumu ve ret gerekçesi izlenecek yolu değiştirir. Kararı tebliğ aldığınız gün süreleri hesaplayıp bir hukukçuyla değerlendirme yapmanız yerinde olur.