Çalışma izni başvurusunun reddi ya da izin uzatma talebinin olumsuz sonuçlanması, yalnız çalışma hakkını değil çoğu zaman ikamet durumunu da etkiler. Bu nedenle ret kararı sonrasında atılacak ilk adımın doğru seçilmesi gerekir. Bu rehber, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde itiraz yolunu ve yargı aşamasını ele alıyor.
İdari İtiraz Aşaması
Çalışma izni ret kararlarına karşı, kararı veren idareye yapılacak itiraz yolu öngörülmüştür. İtiraz süresi ret kararının tebliğinden itibaren işler ve süresinde yapılmayan itiraz, dosyayı doğrudan yargı aşamasına taşımayı zorunlu kılar. İtiraz dilekçesinde ret gerekçesinin tek tek karşılanması gerekir: eksik belge gerekçesiyle ret verilmişse eksikliğin giderildiği gösterilmeli, işgücü piyasası değerlendirmesine dayalı ret varsa pozisyonun niteliğine ilişkin somut açıklama sunulmalıdır.
Yargı Aşaması: Görev ve Yetki
İdari itirazın reddi veya cevapsız kalması hâlinde iptal davası idare mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, işlemi tesis eden idari birimin bulunduğu yere göre belirlenir; yabancının ikamet adresi tek başına yetkiyi tayin etmez. Dava açma süresi, İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca tebliğ tarihinden itibaren işler ve idareye yapılan başvurunun bu süreye etkisi ayrıca hesaplanmalıdır. Yürütmenin durdurulması talebi, izinsiz kalma riskini azaltmak bakımından dava dilekçesiyle birlikte ileri sürülmelidir.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- İşveren ile yapılan iş sözleşmesi ve görev tanımı.
- Pozisyona ilişkin diploma, denklik ve mesleki yeterlilik belgeleri.
- İşyerinin faaliyet, sigortalı sayısı ve mali durumuna ilişkin kayıtlar.
- Önceki izin dönemlerine ait kararlar ve varsa uzatma yazışmaları.
- Ret kararının tebliğ tarihini gösteren belge.
Usule Aykırı İşlemin Sonuçları
Bu alanda en sık görülen hatalar; itiraz süresi ile dava açma süresini aynı sanmak, ret kararının tebliğ tarihini belgelendirememek, dava dilekçesinde yalnızca genel ifadelerle hukuka aykırılık iddia etmek ve ikamet izniyle çalışma izninin ayrı işlemler olduğunu gözden kaçırmaktır. Çalışma izni reddi ikamet durumunu etkiliyorsa, ikametle ilgili işleme karşı ayrıca süresinde başvuru yapılması gerekir; tek dilekçeyle iki işlemin birden çözüleceği varsayımı sık rastlanan bir yanılgıdır.
Adım Sırası
- Tebliğ tarihi belgelenir ve itiraz ile dava süreleri ayrı satırlarda takvimlenir.
- Ret gerekçesi maddelenerek her birine karşılık gelen belge eşleştirilir.
- İdari itiraz yapılır, kayıt numarası saklanır.
- Sonuca göre iptal davası, yürütmenin durdurulması talebiyle birlikte açılır.
- İkamet ve varsa aile üyelerine ilişkin işlemler paralel olarak izlenir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; izin türü, meslek grubu ve işverenin durumu sonucu değiştirebilir. Süreler kısa olduğundan, ret kararı elinize ulaştığında beklemeden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.