Çalışma izni başvurularının olumsuz sonuçlanmasında en yaygın sebep, yabancının niteliklerinin yetersizliği değil, işveren tarafında aranan koşulların belgeyle gösterilememesidir. Yabancının ülkedeki kalış statüsü YUKK kapsamında değerlendirilirken, izne bağlı olarak doğan haklar ve süreler vatandaşlık başvurularında da 5901 sayılı Kanun bakımından önem kazanır. Bu rehber, ret veya iptal kararına karşı itiraz aşamasında delil boşluklarını kapatmaya yöneliktir.
Kararın İki Yüzünü Ayırın: İşveren Tarafı ve Yabancı Tarafı
Olumsuz kararların bir kısmı işyerine ilişkin koşullarla (istihdam yapısı, mali durum, faaliyet alanı), bir kısmı ise yabancıya ilişkin koşullarla (eğitim, mesleki yeterlilik, statü uyumsuzluğu) ilgilidir. İtiraz metni bu ayrımla kurulmadığında, işverene ait bir eksiklik için yabancının niteliklerini anlatan bir savunma yapılır ve karar değişmez. Bu nedenle ilk paragrafta ret gerekçesinin hangi tarafa ait olduğu açıkça belirtilmelidir.
İşveren Tarafında Hazırlanacak Belgeler
- Güncel ticaret sicil kayıtları ve faaliyet belgesi
- Son döneme ait mali tablolar ve vergi yükümlülüklerine ilişkin belgeler
- Mevcut çalışan sayısını ve sigorta kayıtlarını gösteren dökümler
- Yabancının istihdam edileceği pozisyonun görev tanımı
- Aynı pozisyon için yürütülen işe alım sürecine ilişkin kayıtlar
Statü Uyumsuzluğu: Gözden Kaçan Kırılma Noktası
Yabancının hâlihazırdaki ikamet statüsü ile talep edilen çalışma izni arasındaki uyum, çoğu dosyada geç fark edilir. İkamet izninin türü, geçerlilik süresi ve ülkeye giriş kayıtları, başvurunun değerlendirileceği çerçeveyi belirler. Bu nedenle itirazdan önce pasaport işlem sayfaları, ikamet izni belgesi ve giriş-çıkış kayıtları bir arada incelenmelidir. Statü boşluğu bulunan dönemler varsa, bu dönemlerin sebebi belgeyle açıklanmalıdır.
İtiraz Metnini Eksik Üzerine Kurun
Etkili bir itiraz, idarenin belirttiği eksiği tek tek karşılar ve her karşılık bir ek belgeye bağlanır. Sunulan belgeler tarih sırasıyla numaralandırılmalı, metinde bu numaralarla anılmalıdır. Başvuru sırasında bulunmayan ancak sonradan tamamlanan bir koşul varsa, koşulun ne zaman sağlandığı ayrıca gösterilmelidir.
İdari Yol Tükendiğinde
İtirazın reddi hâlinde uyuşmazlık idari yargıya taşınabilir. Bu geçişte kritik olan, kararın tebliğ tarihinin ve tebliğ biçiminin kayıt altında olmasıdır. Elektronik bildirim kullanılan hâllerde bildirimin sisteme düştüğü an ile okunduğu an arasındaki fark, süre hesabını doğrudan etkileyebileceğinden ekran kayıtları saklanmalıdır.
Bu rehber genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; işyerinin yapısı, yabancının mesleki durumu ve mevcut statüsü sonucu farklılaştırabileceğinden, kendi başvurunuz bakımından ayrı bir hukuki değerlendirme yapılması önerilir.