Türkiye'ye girişte geri çevrilen ya da ikamet başvurusu reddedilen yabancıların karşılaştığı ilk sorun, hakkında uygulanan kısıtlamanın türünü öğrenememektir. Kaydın niteliği bilinmeden hazırlanan başvuru genellikle sonuçsuz kalır; süresi kısa olan dava yolları ise bu arayış sırasında tükenebilir. YUKK ve 5901 ekseninde izlenecek sıra ve hazırlanacak belge seti aşağıda ele alınmıştır.
Kaydın Niteliğini Öğrenmek
Giriş yasağı, vize ihlali, kamu düzeni gerekçesi, sağlık şartı ya da başka bir idari değerlendirme nedeniyle konulmuş olabilir. Bu nedenle ilk adım, ilgili göç idaresi birimine yazılı başvuruyla kaydın dayanağının ve süresinin sorulmasıdır. Kişi yurt dışındaysa başvuru vekil aracılığıyla yürütülebilir; bu durumda vekâletnamenin yabancı ülkede düzenlenmesi hâlinde onay ve tercüme şartlarına uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Dosyaya Konulacak Belgeler
- Pasaportun kimlik sayfası ile giriş çıkış kaşelerini gösteren sayfalar
- Önceki ikamet izinleri, vize belgeleri ve başvuru referans numaraları
- Sınırda düzenlenen tutanak ile tebliğ edilen karar örneği
- Aile birliğine dayanılıyorsa evlilik ve doğum kayıtları
- Çalışma ya da öğrenim durumunu gösteren sözleşme, davet veya kayıt belgeleri
- Sağlık gerekçesi ileri sürülüyorsa güncel rapor ve tedavi kayıtları
Yabancı ülkede düzenlenen belgelerde onay ve yeminli tercüme eksiği, başvurunun içeriğine hiç girilmeden geri dönmesine yol açan en yaygın sebeptir.
Gerekçenin Karşılanması
Başvuru dilekçesi, kişinin talebini anlatmakla yetinmemeli; idarenin dayandığı gerekçeyi doğrudan karşılamalıdır. Kamu düzeni gerekçesine karşı adli sicil durumu ve varsa dosyaların akıbeti; ihlal iddiasına karşı kalış sürelerini gösteren kayıtlar; ekonomik yeterlilik tartışmasına karşı gelir ve teminat belgeleri sunulur. Aile hayatının korunmasına dayanan taleplerde ise birlikte yaşamın fiilen sürdüğünü gösteren belgeler öne çıkar.
Dava Yolu ve Süre
Sınır dışı etme kararı gibi bazı işlemlere karşı dava açma süresi genel idari yargı süresinden kısadır ve tebliğ ile işlemeye başlar. Bu nedenle karar eline ulaşır ulaşmaz tebliğ tarihinin belgeyle sabitlenmesi gerekir. İdareye yapılan başvurunun cevaplanmasının beklenmesi, dava süresini her zaman koruyacak bir yol değildir; iki hattın takvimi ayrı tutulmalıdır.
Usule Aykırı İşlem Riski
Yanlış idari birime yapılan başvurular, vekâletnamedeki yetki eksikliği, tercümesi bulunmayan ekler ve tebligat adresinin güncellenmemesi dosyanın esasa geçmesini engeller. Adres ve iletişim bilgisi değişikliğinin idareye bildirilmesi, tebligatın kaçırılmasını önler.
Bu içerik genel bilgi amacıyla hazırlanmıştır; kaydın dayanağı ve kişinin statüsü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde belgelerin bir arada değerlendirilmesi tavsiye edilir.