Türkiye'ye girişi engellenen yabancı için sorun çoğu zaman esasa değil, hangi işleme karşı, nereye ve hangi belgelerle başvurulacağına ilişkindir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde giriş yasağı kayıtları farklı sebeplere dayanabilir ve her sebep farklı bir savunma hattı gerektirir. Aşağıda bu sürecin merci ve belge boyutu ele alınmıştır.
Önce İşlemi Adlandırın
Sınır kapısında girişe izin verilmemesi, ikamet izni talebinin reddi, sınır dışı etme kararı ve idari gözetim kararı birbirinden ayrı idari işlemlerdir. Bunların bazıları özel ve kısa süreli başvuru rejimine tabidir; bazıları genel idari dava usulüne göre yürür. Dilekçede işlemin adı, tarihi ve dayanağı doğru yazılmadığında, dosya esas incelemeye girmeden usulden sonuçlanabilir.
Yetkili Mahkemeyi Belirleme Ölçütleri
İdari davalarda yetki kamu düzenindendir ve taraf iradesiyle değiştirilemez. Yetkili mahkeme, kural olarak dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir; yabancılara ilişkin bazı işlemlerde ise ilgilinin bulunduğu yer ölçüt alınabilir. Yurt dışındaki bir yabancı adına yapılan başvurularda, temsil ilişkisinin ve tebligata esas adresin baştan doğru gösterilmesi, sürecin ilerlemesi için belirleyicidir.
Belge Listesi: Neyi Kim İspatlar?
- Yasağın varlığını ve kapsamını gösteren idari kayıt örneği veya red bildirimi
- Pasaport işlem sayfaları ile önceki giriş çıkış geçmişi
- Yasağın sebebi ekonomik veya idari bir yükümlülüğe dayanıyorsa, o yükümlülüğün yerine getirildiğini gösteren ödeme veya kapama belgeleri
- Aile birliği iddiası varsa evlilik, doğum ve birlikte yaşamaya ilişkin belgeler
- Yabancı dildeki her belgenin usulüne uygun çeviri ve onayı
Usule Aykırı İşlem Nasıl Ortaya Çıkar?
Bu dosyalarda en sık rastlanan kusur, tebligatın yabancının yurt dışı adresine veya vekiline ulaşmamasına rağmen sürenin işlediğinin varsayılmasıdır. İkinci kusur, çeviri ve onay şartı yerine getirilmeden sunulan belgelerin hiç değerlendirilmemesidir. Üçüncüsü, idareye yapılan bir başvuruyu dava süresini durduran bir işlem sanmak; oysa her başvuru türü aynı sonucu doğurmaz.
Başvuru Metnini Güçlendiren Unsurlar
Talep yalnızca yasağın kaldırılması olarak yazıldığında, mahkemenin değerlendireceği hukuki çerçeve dar kalır. İşlemin dayanağı, ölçülülük, aile hayatına saygı ve kişisel durumun ayrıca değerlendirilmemiş olması gibi başlıklar somut olayla ilişkilendirilerek ileri sürülmelidir. Yürütmenin durdurulması talebi de ayrıca ve gerekçelendirilerek yazılmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; yasağın dayanağı ve yabancının statüsü değiştikçe izlenecek yol da değişir. Kendi durumunuz için dosyanızdaki belgeler üzerinden bir hukukçuyla çalışmanız yerinde olacaktır.