Türkiye'ye girişte sınırda geri çevrilen ya da oturma izni başvurusu tahdit kodu nedeniyle reddedilen yabancı, çoğu zaman kendisine hangi gerekçeyle yasak uygulandığını bilmez. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte dosyalar sıklıkla delil eksikliği ve yanlış başvuru sırası nedeniyle sonuçsuz kalır. Aşağıda izlenmesi gereken sıra ele alınmaktadır.
Yasağın dayanağını öğrenmeden dilekçe yazılmaz
Giriş yasakları farklı sebeplere dayanabilir: kamu düzeni gerekçesi, vize ihlali, sağlık sigortası veya masraf yükümlülüğü gibi idari sebepler ya da adli bir sürecin yansıması. Her birinin karşı argümanı farklıdır. Bu nedenle ilk adım, uygulanan kodun ve dayanağının resmî kanaldan öğrenilmesidir; bu bilgi olmadan yazılan dilekçe genel geçer cümlelerden ibaret kalır.
İdari başvuru mu, doğrudan dava mı
Bazı hallerde ilgili idareye yapılacak başvuru, işlemin kaldırılmasını sağlayarak dava yükünü ortadan kaldırır. Ancak idari başvurunun dava süresini nasıl etkilediği yanlış hesaplanırsa, cevap beklenirken dava açma süresi tükenebilir. Bu nedenle başvuru ve dava takvimi aynı sayfada tutulmalı, cevap gelmemesi ihtimaline göre de bir tarih belirlenmelidir.
Dilekçeyi somutlaştıran belgeler
- Sınırda düzenlenen tutanak veya bildirim formunun örneği
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları ve önceki vize/ikamet belgeleri
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları
- İş, öğrenim veya yatırım ilişkisini gösteren sözleşme ve yazılar
- Sağlık sigortası, adres ve gelir belgeleri
Yürütmenin durdurulması talebini gerekçelendirmek
İptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması istenmesi bu tür dosyalarda olağan bir adımdır; ancak talep, telafisi güç zararın somut olarak neden doğduğunu göstermelidir. Türkiye'de eğitim gören çocuk, süresi dolmak üzere olan bir tedavi süreci ya da devam eden ticari yükümlülük gibi somut unsurlar, soyut mağduriyet ifadelerinden daha etkilidir.
Ret ihtimaline karşı ikinci plan
Dava reddedilirse kanun yoluna başvuru gündeme gelir; ancak koşullarda değişiklik varsa idareye yeni bir başvuru da yapılabilir. Bu iki yolun hangisinin öncelikli olduğu, ret gerekçesinin usule mi esasa mı ilişkin olduğuna göre belirlenir.
Not
Yabancılar hukukunda süreler kısa ve tebligat kuralları özeldir; yurt dışındayken yapılan bildirimlerin tarihi çoğu kez tartışma konusu olur. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, somut dosyada hukuki değerlendirme alınması önerilir.