Türkiye'ye giriş yasağı uygulanan yabancılar için sürecin en kritik yanı, kararın çoğu zaman sınırda veya bir başvurunun reddi sırasında öğrenilmesidir. YUKK sistemi ile 5901 sayılı kanunun vatandaşlık boyutu bir arada değerlendirildiğinde, hangi işlemin dava konusu edileceğinin doğru belirlenmesi belirleyici olur.
Önce Kararın Kendisine Ulaşmak
Uygulamada yabancı, hakkında bir tahdit bulunduğunu öğrenir ancak kararın gerekçesini ve dayanağını bilmez. Dava dilekçesi, dayanağı bilinmeyen bir işleme karşı genel ifadelerle yazıldığında etkisiz kalır. Bu nedenle önce ilgili idareden karara ilişkin bilgi ve belge talep edilmeli, bu talep ve yanıtı dosyaya konulmalıdır. Bilgi edinme başvurusunun tarihleri, öğrenme anının ispatı bakımından da işe yarar.
Hangi İşleme Karşı Dava Açılacak?
- Sınır dışı etme kararı
- Giriş yasağı veya tahdit kaydının konulmasına ilişkin işlem
- İkamet izni başvurusunun reddi
- Vize başvurusunun reddi
- İdari gözetim kararı
Bu işlemler birbiriyle bağlantılı olsa da ayrı ayrı dava konusu edilir ve her birinin başvuru mercii ile süresi farklı olabilir. Sınır dışı etme kararına karşı kanunda özel bir başvuru yolu ve kısa süre öngörülmüştür; bu yolun genel dava süresiyle karıştırılması en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Dilekçenin İçini Doldurmak
- Yabancının Türkiye ile bağı somut olarak gösterilir: aile birliği, çalışma izni geçmişi, öğrenim durumu.
- Aile hayatına saygı ve ölçülülük değerlendirmesi, dosyadaki belgelerle ilişkilendirilir.
- Tahdit kaydının dayanağı olduğu ileri sürülen olayla ilgili yargısal sonuç varsa eklenir.
- Yürütmenin durdurulması talebi ayrı başlıkla ve telafisi güç zarar açıklanarak kurulur.
İdari Başvuru mu, Doğrudan Dava mı?
Bu alanda taraflar arasında bir uzlaşma mekanizması bulunmaz; tercih, idareye yapılacak kaldırma veya değerlendirme talebi ile doğrudan yargı yolu arasındadır. İdari başvuru, tahdidin dayanağı ortadan kalkmışsa veya kayıt bir maddi hataya dayanıyorsa hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık başvurunun süreyi kendiliğinden korumadığı hâllerde, dava süresi işlerken idareden yanıt beklemek riskli olur. Bu nedenle iki yol çoğu zaman eş zamanlı planlanır.
Vatandaşlık Başvurusuyla Kesişme
Vatandaşlık başvurusu bulunan kişilerde tahdit kaydı, başvurunun değerlendirilmesini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle iki dosya birbirinden bağımsız yürütülmemeli; tahdide ilişkin yargısal sürecin sonucu, vatandaşlık dosyasına da bildirilmelidir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Yabancılar hukukunda süreler kısa ve sonuçları geri döndürülmesi güç olduğundan, kararı öğrendiğiniz anda hukuki destek almanız gerekir.