Türkiye'ye giriş yasağı, sınır dışı etme kararı ve idari gözetim, çoğu zaman aynı dosyada peş peşe ortaya çıkar. Ancak bunlar tek bir işlem değildir; 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu bakımından her biri farklı bir başvuru yolu ve farklı bir merci öngörür. İdari yargı bu tablonun yalnızca bir parçasıdır.
Üç İşlem, Üç Farklı Hat
- Sınır dışı etme kararı: idare mahkemesine götürülür; bu davanın kendine özgü süre ve inceleme düzeni vardır.
- İdari gözetim kararı: geri gönderme merkezinde tutulmaya ilişkin bu karara karşı itiraz, idare mahkemesine değil sulh ceza hâkimliğine yapılır.
- Giriş yasağı ve tahdit kodu: idari işlem niteliğindedir; kaldırılması için idareye başvurulur, reddi hâlinde iptal davası açılır.
Bu ayrım gözden kaçtığında, özgürlüğü kısıtlanan kişi için en acil olan itiraz yanlış mercide beklemeye alınır. Uygulamadaki en ağır sonuçlu hata da budur.
Tahdit Kodunun Niteliğini Belirlemek
Kodun türü, izlenecek stratejiyi belirler. Kamu düzeni ve güvenliği gerekçesine dayanan kodlar ile ikamet ihlali, sağlık ya da vize ihlali kaynaklı kodların kaldırılma koşulları aynı değildir. Bu nedenle dosyanın ilk adımı, kodun hangi gerekçeyle ve hangi tarihte konulduğunun tespitidir. Bilgi edinme başvurusu ve idareye yapılacak yazılı talep bu tespitin araçlarıdır. Gerekçe öğrenilmeden yazılan iptal dilekçesi, soyut iddialardan oluştuğu için etkisiz kalır.
Aile Bağı ve Orantılılık Savunması
Türk vatandaşı eş veya çocuk bulunması, uzun süreli ikamet, eğitim ya da yatırım gibi unsurlar, işlemin orantılılığı tartışmasında dayanak oluşturur. Bu savunma soyut biçimde değil, belgeyle kurulmalıdır: nüfus kayıt örneği, birlikte yaşamayı gösteren kayıtlar, okul belgeleri ve sosyal güvenlik kayıtları bu kapsamdadır. 5901 sayılı Kanun kapsamında yürüyen bir vatandaşlık başvurusu varsa, bu sürecin durumu da dosyaya eklenmelidir.
Yürütmenin Durdurulması Talebini Ciddiye Almak
Sınır dışı işlemlerinde iptal kararının geç gelmesi, kararı fiilen anlamsız kılabilir. Bu nedenle yürütmenin durdurulması talebi biçimsel bir cümle olarak değil, telafisi güç zararın somut olarak gösterildiği ayrı bir başlık olarak yazılmalıdır. Tebliğ tarihinin doğru tespiti bu noktada belirleyicidir; tebligatın yabancının anladığı dilde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca sorgulanmalıdır.
Dosya Kurulumu
- Pasaport giriş çıkış kayıtları ve varsa sınır kapısı tutanağı temin edilir.
- İkamet izni geçmişi ve ret kararları kronolojik sıraya konur.
- İdareye yapılan başvurular ile alınan cevaplar tarihleriyle listelenir.
- Aile ve ekonomik bağa ilişkin belgeler ayrı bir ek dosyada toplanır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Yabancılar hukukunda süreler kısa ve sonuçları ağır olduğundan, tebligatı aldığınız gün dosyanın hangi hatta ait olduğunu bir hukukçuyla netleştirmeniz büyük önem taşır.