Türkiye'ye giriş yasağı konulduğunu çoğu yabancı, sınır kapısında ya da vize başvurusu reddedildiğinde öğrenir. Bu kararın kendisi bir idari işlemdir ve iptali için idari yargı yoluna gidilir. 6458 sayılı YUKK ile 5901 sayılı Kanun çerçevesinde, hangi mahkemenin yetkili olduğu ve sürenin ne zaman başladığı bu dosyaların kaderini belirler.
Hangi İşleme Karşı Dava Açılıyor?
Uygulamada birbirine karıştırılan birden fazla işlem vardır: sınır dışı etme kararı, giriş yasağı (tahdit kodu), ikamet izni talebinin reddi ve vatandaşlık başvurusunun reddi. Her biri ayrı bir idari işlemdir; birine karşı açılan dava diğerini kendiliğinden kapsamaz. Dava dilekçesinde hangi işlemin iptalinin istendiği, tarih ve sayı belirtilerek yazılmalıdır. Yasağın dayandığı kodun türü de öğrenilmeli, dilekçe bu koda göre gerekçelendirilmelidir.
Süre Ne Zaman İşlemeye Başlar?
İdari yargıda dava açma süresi, kural olarak işlemin yazılı bildiriminden itibaren işler. Giriş yasağı dosyalarında asıl tartışma buradadır: yabancı yurt dışındaysa ve kendisine usulüne uygun bildirim yapılmamışsa, sürenin öğrenme tarihinden itibaren başladığı ileri sürülebilir. Bu iddianın kabul edilebilmesi için öğrenme anının belgelenmesi gerekir; havalimanı tutanağı, konsolosluk yazısı veya vize ret bildirimi bu yönde delil oluşturur. Sınır dışı etme kararlarına karşı ise kanunda çok daha kısa ve özel bir süre öngörülmüştür; bu süre kaçırıldığında karar kesinleşir.
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
- Kural olarak işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi yetkilidir.
- Yabancılar hukukuna ilişkin bazı işlemlerde, yabancının bulunduğu ya da son kaldığı yer ölçütü öne çıkabilir.
- Sınır dışı kararlarında kanun özel bir başvuru mercii ve usul öngörür; bu, genel iptal davasından ayrı değerlendirilir.
- Yanlış yer mahkemesinde açılan dava, yetkisizlik kararıyla gönderildiğinde dosya ilerler; ancak süre yönünden ayrı bir risk doğmaması için dilekçede yetki gerekçesi açıkça yazılmalıdır.
Dilekçeyi Güçlendiren İçerik
- Yasağın dayandığı olgunun somut olarak neden gerçekleşmediğinin veya orantısız olduğunun açıklanması
- Aile bağı, çalışma izni, öğrencilik ya da uzun süreli ikamet gibi Türkiye ile bağlantıyı gösteren belgeler
- Varsa adli sicil ve ceza dosyasının akıbetine ilişkin kararlar
- Yürütmenin durdurulması talebinin, doğacak telafisi güç zarara bağlanarak gerekçelendirilmesi
Vatandaşlık Başvurusuyla İlişkisi
Giriş yasağı ya da ikamet izni ihlali kaydı, 5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda idarenin takdirini etkileyebilir. Bu nedenle yasağın kaldırılmasına yönelik dava, yalnızca giriş hakkı bakımından değil sonraki başvurular açısından da önem taşır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; işlemin türü ve bildirim şekli süreyi doğrudan etkilediğinden, elinizdeki evrakı gecikmeden bir hukukçuya incelettirmeniz uygun olur.