Sınır kapısında öğrenilen bir giriş yasağı, çoğu zaman aile birliği, çalışma izni ve eğitim planlarını aynı anda etkiler. Kararın kendisi kadar, hangi mahkemeye ne zaman gidileceği de sonucu belirler; idari yargıda süre, dosyanın esasına hiç girilmeden davayı bitirebilen bir eşiktir. Bu rehber, giriş yasağı ve buna bağlı işlemlerde yetki ve süre eksenine odaklanır.
İşlemin Türünü Doğru Adlandırmak
Uygulamada birbirine karıştırılan işlemler farklı hukuki sonuç doğurur: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki sınır dışı etme kararı, ikamet izninin iptali ve Türkiye'ye giriş yasağı ayrı işlemlerdir. Vatandaşlık başvurusunun reddi ise 5901 sayılı Kanun ekseninde ayrı bir kanaldır. Dilekçede hangi işlemin iptalinin istendiği net değilse, mahkeme talebi yorumlamak zorunda kalır ve dosya gereksiz yere uzar. Bu nedenle önce elde bulunan tebliğ evrakının hangi işleme ait olduğu belirlenmelidir.
Yetki: Hangi İdare Mahkemesi
İdari yargıda yetki, kural olarak işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre belirlenir; yabancılar hukukunda ise işlemin uygulandığı il valiliği ya da il müdürlüğü çoğu zaman muhatap idaredir. Yurt dışında bulunan başvurucu bakımından temsil ilişkisinin usulüne uygun kurulması, dilekçenin süresinde verilebilmesi için kritik önemdedir. Yetkisiz mahkemeye açılan dava yetki yönünden reddedilip gönderilse dahi, arada geçen zaman diğer başvuru yolları için hazırlanan takvimi bozabilir.
Süre Kaybını Doğuran Durumlar
- Tebligatın yabancı dilde anlaşılmadığı düşünülerek bekletilmesi; sürenin tebliğle işlemeye başlaması.
- İdareye yapılan itirazın dava süresini her hâlde durduracağının varsayılması.
- Yurt dışındaki kişinin vekâletname işlemlerini geç başlatması; apostil ve tercüme süreçlerinin uzaması.
- Sınır dışı ve giriş yasağı için tek bir dilekçe verilip, ayrı işlemlerden birinin süresiz kalması.
Yürütmenin Durdurulması Talebini Zamanında Kurmak
İptal talebi tek başına, işlemin uygulanmasını kendiliğinden askıya almaz. Aile bütünlüğü, tedavi süreci veya eğitim yılı gibi telafisi güç sonuç doğuracak durumlar varsa, bu talep dilekçenin ilk bölümünde somut belgelerle desteklenmelidir. Soyut biçimde mağduriyet iddia etmek yerine; evlilik kaydı, okul kayıt belgesi, sağlık raporu ve çalışma izni gibi belgeleri tarih sırasıyla sunmak, talebin değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Dosyanın Arka Planını Görünür Kılmak
Giriş yasakları çoğunlukla önceki bir idari veya adli sürece dayanır. Bu nedenle savunma kurulurken, dayanak olduğu düşünülen kayıtların akıbeti araştırılmalıdır: hakkında verilmiş bir karar ortadan kalkmış ya da lehe sonuçlanmışsa, bu husus dilekçede ayrıca vurgulanmalıdır. İdareden bilgi ve belge istenmesi de dava dilekçesinde talep edilebilir.
Bu yazı yalnızca genel yönlendirme sunar. Yabancının statüsü, işlemin dayanağı ve tebligatın şekli sonucu değiştirebileceğinden, elinize ulaşan kararın tarihini not ederek vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız uygun olur.