Türkiye'ye giriş yasağı ve buna bağlı tahdit kayıtları çoğu zaman yabancının sınır kapısında ya da ikamet başvurusu sırasında öğrendiği bir işlemdir. İşlemin öğrenilme biçimi, dava süresinin başlangıcını doğrudan etkiler. YUKK ve vatandaşlık boyutu bakımından 5901 sayılı Kanun ekseninde kurulacak planın ilk adımı, kaydın türünü ve dayanağını tespit etmektir.
Kaydın Türü Belirlenmeden Dilekçe Yazılmaz
Giriş yasağı; sınır dışı etme kararına bağlı olarak, kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçesiyle ya da ikamet izni ihlali gibi idari sebeplerle konulabilir. Her birinin dayanağı ve kaldırılma koşulları farklıdır. Bu nedenle önce ilgili valilik il göç idaresinden veya konsolosluk üzerinden kaydın gerekçesinin öğrenilmesi, ardından buna yönelik somut delil hazırlanması gerekir. Genel ifadelerle yazılan bir iptal dilekçesi, gerekçeyle temas etmediği için sonuç vermeyebilir.
Tebliğ Yoksa Süre Ne Zaman Başlar
İdari işlemlere karşı dava açma süresi kural olarak yazılı bildirimden itibaren işler. Yabancının yurt dışında bulunduğu ve kendisine usulüne uygun tebligat yapılmadığı hâllerde, işlemin fiilen öğrenildiği tarih tartışma konusu olur. Bu yüzden sınır kapısında düzenlenen belgeler, konsolosluk yazışmaları ve başvuru reddine ilişkin bildirimler tarihleriyle birlikte saklanmalıdır. Öğrenme anını gösteren tek bir belge, davanın süresinde açıldığını ortaya koyabilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
- Giriş yasağı ve tahdit kaydına ilişkin işlemler idari işlem niteliğinde olduğundan iptal davası idare mahkemesinde görülür.
- Sınır dışı etme kararlarına karşı YUKK'ta öngörülen özel başvuru usulü ayrıca değerlendirilir; bu usul genel iptal davasından farklıdır.
- Yetki bakımından işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer mahkemesi esas alınır.
- Yabancı yurt dışındaysa, vekâletnamenin usulüne uygun düzenlenmesi başvuru öncesi çözülmesi gereken bir konudur.
İdareye Başvuru ile Dava Arasında Seçim
Kaydın kaldırılması için idareye yapılan başvuru, gerekçe hatalı veya dayanağı ortadan kalkmışsa hızlı sonuç verebilir; örneğin ihlal nedeniyle konulan kayıtta yükümlülüğün sonradan yerine getirildiği belgelenebilir. Ancak idari başvurunun dava süresini her hâlde uzatmadığı bilinerek hareket edilmelidir. Aile birliği, eğitim ya da ticari faaliyet gibi ivedi bir menfaat varsa, yürütmenin durdurulması talepli dava yolu tercih edilebilir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir; kaydın gerekçesi ve öğrenme tarihi dosyanızda farklı bir yol gerektirebilir. Elinizdeki belgelerle birlikte hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.