Türkiye'ye giriş yasağı ya da hakkında tahdit kaydı bulunduğunu öğrenen yabancılar için sürecin en kritik kısmı, işlemin niteliğinin doğru belirlenmesidir. YUKK ve 5901 çerçevesinde alınan kararlar birbirine benzer görünse de dayanakları, itiraz mercileri ve süreleri farklıdır. Yanlış kapıya yapılan başvuru burada yalnızca zaman değil, çoğu zaman dava hakkının kendisini kaybettirir.
Önce İşlemin Türünü Belirleyin
Uygulamada dört ayrı işlem sıklıkla birbirine karıştırılır: ikamet izni talebinin reddi, ikamet izninin iptali, sınır dışı etme kararı ve giriş yasağı kaydı. Bunların bir kısmı diğerinin sonucu olarak doğar; örneğin sınır dışı edilen bir yabancı hakkında ayrıca giriş yasağı uygulanabilir. Dava dilekçesinde hangi işlemin iptalinin istendiği açıkça yazılmalı, işlemin tarihi ve sayısı belirtilmelidir. Bu bilgiler, il göç idaresinden veya sınır kapısında düzenlenen belgeden edinilir.
Süre Rejimindeki Kritik Fark
İdari işlemlere karşı dava açma süresi bakımından genel kural bilinse de, yabancılar hukukunda bazı kararlar için çok daha kısa ve özel süreler öngörülmüştür. Özellikle sınır dışı etme kararına karşı başvuru süresi genel süreden belirgin biçimde kısadır ve bu süre içinde hareket edilmezse karar uygulanabilir hale gelir. Bu nedenle kararın tebliğ edildiği gün, başka hiçbir işlem yapılmadan önce kayıt altına alınmalıdır. Yabancı, tebligatın yapıldığı sırada tercümandan yararlanıp yararlanmadığını da not etmelidir; tebliğin usulüne ilişkin itirazlar bu ayrıntıya dayanır.
Hangi Merci Ne Yapar
- İl göç idaresi müdürlüğü: Kaydın varlığı, dayanağı ve kaldırılmasına yönelik idari başvurular buraya yapılır.
- İdare mahkemesi: İşlemin hukuka aykırılığı iddiası ve yürütmenin durdurulması talebi burada incelenir.
- Konsolosluklar: Vize başvurularının değerlendirilmesinde rol oynar; ancak mevcut bir tahdit kaydının kaldırılması konusunda karar mercii değildir.
- Adli yargı: Giriş yasağı gibi idari işlemler bakımından görevli değildir; buraya yapılan başvuru görev yönünden reddedilir ve bu sırada süre işlemeye devam eder.
Dilekçeyi Güçlendiren Unsurlar
- Yasağın dayandığı sebebin ortadan kalktığını gösteren belgeler; ödenmiş idari para cezası makbuzu, kapatılan dosya bilgisi gibi.
- Türkiye'deki aile bağı, evlilik, çocukların eğitim durumu veya çalışma ilişkisine ilişkin resmi kayıtlar.
- Ölçülülük değerlendirmesini destekleyen kişisel durum bilgileri.
- Yürütmenin durdurulması talebinin, telafisi güç zarar bakımından somut gerekçelendirilmesi.
Bilgilendirme Notu
Buradaki açıklamalar genel bir yön göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Kaydın türü, dayanağı ve yabancının statüsü izlenecek yolu bütünüyle değiştirebilir. Süreler kısa olduğundan, kararı öğrendikten sonra vakit kaybetmeden yabancılar hukuku alanında çalışan bir hukukçuya başvurulması önem taşır.