Sınır kapısında öğrenilen bir giriş yasağı şerhi, çoğu zaman yıllar önce yapılmış bir işleme dayanır ve ilgilinin haberi olmaz. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde bu rehber, itiraz yolunun pratikte nasıl kurulacağını adım adım ele alır.
Önce Yasağın Kaynağını Öğrenin
Şerhin hangi idare tarafından, hangi sebeple ve hangi tarihte konulduğu bilinmeden yapılan başvuru neredeyse her zaman şeklî nedenle reddedilir. Yasak; vize ihlali, çalışma izni olmadan çalışma, kamu düzeni gerekçesi veya bir adli süreç kaynaklı olabilir ve her birinin kaldırılma koşulu farklıdır. Bu bilgiye ulaşmanın yolu, ilgili valilik il göç idaresine yapılacak yazılı bilgi talebidir.
İdareye Başvuru: Ne İstenmeli
- Şerhin dayanağı işlemin tarih ve sayısının bildirilmesi
- Yasağın kaldırılması veya süresinin daraltılması talebi
- Ailevi bağ, mülkiyet, öğrenim ya da çalışma ilişkisi gibi Türkiye ile bağı gösteren belgeler
- Ödenmemiş idari para cezası varsa ödeme dekontu
- Vekâletname ve tebligata elverişli Türkiye adresi
Talebin ölçülülük vurgusuyla kurulması önemlidir: yasağın sürdürülmesinin ilgilinin aile hayatı üzerinde doğurduğu somut sonuç anlatılmalıdır.
Yurt Dışındaki İlgiliye Tebligat Sorunu
Bu dosyaların ayırt edici zorluğu tebligattır. İlgili yurt dışındayken idarenin cevabı Türkiye'deki eski adrese gönderilir, iade edilir ve süre işlemeye devam eder. İptal davası açma süresi işlemin tebliğine bağlı olduğundan, ilgili durumu aylar sonra öğrendiğinde dava süresi çoktan tükenmiş olabilir. Bunun tek pratik çözümü, başvuru anında Türkiye'de bir vekil tayin edip tüm tebligatın vekile yapılmasını sağlamaktır.
İptal Davası ve Yürütmenin Durdurulması
Talep reddedilir veya cevapsız kalırsa idari yargıda iptal davası gündeme gelir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, sınır dışı etme kararlarına karşı öngörülen özel ve çok kısa süre ile genel idari işlemlere karşı işleyen dava açma süresinin birbirine karıştırılmamasıdır. Dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebi ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmelidir; aksi hâlde karar beklenirken pratik sonuç doğmaz.
Ret Halinde İkinci Halka
Karar aleyhe çıkarsa kanun yolu değerlendirilir; ayrıca yasağın süresi dolduğunda veya koşullar değiştiğinde yeni bir kaldırma başvurusu yapılabilir. Yeni başvuruda ilk dosyadan farklı ve güncel belge sunulması, aynı gerekçeyle tekrar reddedilme ihtimalini azaltır.
Yasağın türü ve dayanağı sonucu doğrudan etkilediğinden, buradaki genel açıklamalar somut dosyanın hukuki değerlendirmesinin yerine geçmez.