Ülkeye giriş yasağı veya pasaport kaydına işlenen tahdit kodu, yabancı için çoğu zaman havalimanında öğrenilen bir sürprizdir. Bu kararlar 6458 sayılı Kanun kapsamında verilen idari işlemlerdir; dolayısıyla denetimi idari yargıda yapılır. Ancak hangi idare mahkemesine, hangi süre içinde ve hangi işleme karşı dava açılacağı sorusu, dosyaların önemli bölümünde esasa geçilmeden kaybedilmesine yol açar.
Önce İşlemi Doğru Tanımlamak
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı işlem vardır: sınır dışı etme kararı, giriş yasağı kararı ve idari gözetim kararı. Bunların her biri ayrı bir hukuki sonuç doğurur ve ayrı bir dava konusudur. Sınır dışı etme kararına karşı kanunda kısa ve özel bir dava süresi öngörülmüşken, giriş yasağının kaldırılması talebi çoğu zaman idareye yapılan başvuru ve buna verilen cevap üzerinden yürür. Bu nedenle ilk adım, kişinin hakkında hangi işlemin tesis edildiğini belgeyle netleştirmektir.
Yetki: İşlemi Tesis Eden İdarenin Konumu
İdari yargıda yetki kuralları kamu düzenindendir ve mahkemece kendiliğinden gözetilir. Giriş yasağı kararlarında dava, işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır; kişinin Türkiye'de bulunduğu il ile işlemi yapan birimin bulunduğu il farklıysa, dilekçenin gönderileceği mahkeme buna göre belirlenir. Yanlış yerde açılan dava yetkisizlikle sonuçlanır ve dosyanın yetkili mahkemeye ulaşması aylar alabilir.
Yurt Dışındayken Süreci Yürütmenin Yolu
- Vekâletname, bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğu aracılığıyla veya apostilli olarak düzenlenip Türkçeye çevrilmelidir.
- Tebligat adresi olarak vekilin adresi bildirilmeli, böylece cevap ve ara kararların gecikmeli öğrenilmesi önlenmelidir.
- Kodun dayanağını öğrenmek için bilgi edinme başvurusu yapılabilir; alınan cevap, dava dilekçesindeki iddianın somutlaşmasını sağlar.
İdareyle Uzlaşma Arayışı ile Dava Süresi Arasındaki Gerilim
Çoğu başvurucu, önce idareye dilekçe verip sonucu beklemeyi tercih eder. Bu makul bir yoldur; ancak idareye yapılan her başvuru dava süresini yeniden başlatmaz. Cevap verilmemesi hâlinde ne zaman zımni ret sayılacağı ve bu tarihten itibaren sürenin nasıl işleyeceği baştan hesaplanmalıdır. Aksi hâlde, iyi niyetli bekleyiş içinde dava açma hakkı tükenebilir. Yürütmenin durdurulması talebinin dilekçeye gerekçeli biçimde eklenmesi de, tedavi veya aile birliği gibi ivedi durumlarda pratik sonuç doğurur.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kodun türü ve dayanağı sonucu doğrudan etkilediğinden, işlem belgeleriniz incelenmeden yapılacak değerlendirmeler yanıltıcı olabilir.