Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu zaman kişiye sınır kapısında ya da bir başvuru reddiyle birlikte duyurulur. YUKK kapsamındaki tedbirler ile 5901 sayılı Kanun'un vatandaşlığa ilişkin sonuçları birbirinden ayrı işlediğinden, itirazın hangi merciye ve hangi çerçevede yöneltileceği baştan belirlenmelidir. Bu rehber, giriş yasağı dosyalarında usule aykırı işlem riskini azaltmaya odaklanıyor.
Kodun Niteliğini Doğru Okumak
Giriş yasakları tek tip değildir. Kamu düzeni ve güvenliği gerekçesiyle konulan tedbir ile vize ihlali, kaçak çalışma, sağlık sigortası eksikliği veya kalış süresinin aşılması nedeniyle uygulanan tedbirler farklı ağırlıktadır ve farklı yollarla ele alınır. Bazı hallerde yasak, gecikmeli ödeme veya idari para cezasının tamamlanmasıyla kendiliğinden sona erebilecekken, bazı hallerde ancak yargı yoluyla kaldırılabilir. Bu nedenle ilk adım, tedbirin dayanağının ve süresinin yazılı olarak öğrenilmesidir.
İdari Başvuru ile Yargı Yolu Arasındaki Denge
Uygulamada en maliyetli hata, yargı yoluna gitmeden önce yapılan idari başvurunun süreyi durdurduğunun varsayılmasıdır. İdareye yapılan bir yazışma her zaman koruyucu bir etki doğurmaz ve bu sırada dava açma süresi işlemeye devam edebilir. Bu nedenle idari başvuru yapılacaksa bile dava takvimi paralel olarak kurulmalı, iki yol birbirinin alternatifi değil, birbirini tamamlayan hatlar olarak planlanmalıdır.
Tebligat ve Öğrenme Tarihi
- Kararın yurt dışındaki adrese mi, ülkedeki adrese mi tebliğ edildiği
- Sınır kapısında yapılan bildirimin tutanağa geçirilip geçirilmediği
- Kişinin kararı fiilen hangi tarihte öğrendiğini gösteren kayıtlar
- Vekâlet ilişkisi varsa tebligatın vekile yapılıp yapılmadığı
- Yasağın süresine ilişkin bilginin belgeye dayanıp dayanmadığı
Başvuru Dosyası Kontrol Listesi
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları ve önceki ikamet izinleri temin edildi mi
- Türkiye'deki aile bağı, çalışma ilişkisi veya öğrenim durumu belgelendirildi mi
- Yasağın dayanağı olduğu düşünülen olaya ilişkin savunma yazılı hale getirildi mi
- Varsa idari para cezası ve ödeme belgeleri dosyaya eklendi mi
- Belgelerin yeminli tercümesi ve gerekli tasdik işlemleri tamamlandı mı
Değerlendirme
Giriş yasağı dosyalarında kişisel durumun anlatımı, tek başına yeterli olmaz; anlatımın belgeyle desteklenmesi ve doğru yola doğru zamanda yöneltilmesi gerekir. Tedbirin dayanağı her dosyada farklı olduğundan, kararın metnini ve tebliğ tarihini bir hukukçuyla birlikte incelemeniz uygun olur.