Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu zaman kişiye ancak sınır kapısında ya da ikamet başvurusu reddedildiğinde bildirilir. Bu noktada en kritik konu, yapılacak başvurunun türüdür: 6458 sayılı Kanun kapsamındaki her karar aynı mercie ve aynı süreye tabi değildir; karar türü ile başvuru yolu eşleştirilmeden yapılan itiraz hak kaybına yol açar.
Kararların Ayrıştırılması
- Giriş yasağı kararı: idari bir işlemdir ve iptali idari yargıda istenir.
- Sınır dışı etme kararı: kanunda özel olarak düzenlenmiş kısa bir süre içinde idare mahkemesine başvurulur; bu konudaki karar kesindir.
- İdari gözetim kararı: özgürlüğü kısıtladığından farklı bir denetim mekanizmasına, sulh ceza hâkimliğine tabidir.
- İkamet izni ret ve iptal işlemleri: genel idari dava süresine tabi iptal davasının konusudur.
- Vatandaşlık başvurularına ilişkin işlemler: 5901 sayılı Kanun çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Tahdit Kodunun Kaynağını Belirlemek
Uygulamada kişiler hakkında farklı sebeplere dayanan kayıtlar konulabilir. Kaydın hangi idari birim tarafından, hangi olguya dayanılarak konulduğu bilinmeden hazırlanan dilekçe, çoğunlukla genel ifadelerden ibaret kalır. Bu nedenle ilk adım, bilgi edinme ve dosya inceleme yoluyla işlemin dayanağını ve tarihini öğrenmektir. Süre hesabı da bu tarihe göre yapılır; kişi işlemi ancak bir başvuru sırasında öğrenmişse, öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir.
Dilekçede Somutlaştırılması Gerekenler
- Kişinin Türkiye'deki aile bağları, aile birliğine ilişkin belgeler ve varsa çocukların eğitim kayıtları.
- Çalışma, yatırım veya öğrenim gibi meşru bağlantıları gösteren belgeler.
- Kaydın dayandığı iddianın hukuki durumu; adli süreç varsa akıbetine ilişkin belgeler.
- Ölçülülük değerlendirmesi: tedbirin süresi ile ulaşılmak istenen amaç arasındaki denge.
- Yürütmenin durdurulması talebi ve bunun somut gerekçesi.
En Sık Görülen İki Hata
Birincisi, süresi çok kısa olan sınır dışı kararına karşı genel dava süresinin işlediği varsayımıyla hareket edilmesidir. İkincisi, idari başvuru ve şikâyet yollarının dava süresini durdurduğu düşüncesiyle beklenmesidir. Her iki hâlde de dosya esasa girilmeden reddedilir ve kişi yeniden başvuru imkânını yitirir.
Bilgilendirme
Yabancılar hukukunda süreler kısa, kararlar ise çoğu zaman kesin niteliktedir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgi sunar; hakkınızdaki kaydın türü ve dayanağı izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, öğrenme tarihinden itibaren vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme yaptırmanız gerekir.