Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman sınır kapısında öğrenilir; kişi işlem sırasında kayıtlarda bir kısıtlama bulunduğunu görür ve geri çevrilir. Giriş yasağı, YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde alınan idari bir işlemdir ve idari işlem olduğu için hem idari başvuru hem de yargı yoluyla itiraza açıktır. Bu rehberde asıl mesele, hangi yolun hangi takvimle işlediğidir.
Yasağın Sebebini Öğrenmeden Plan Yapılamaz
Giriş yasakları farklı sebeplere dayanabilir: vize veya ikamet ihlali, kamu düzenine ilişkin değerlendirme, sağlık sigortası ya da harç yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, ya da hakkında verilmiş bir sınır dışı etme kararı. Sebep değiştikçe hem itiraz argümanı hem de yasağın kaldırılma yolu değişir. Örneğin mali yükümlülükten kaynaklanan bir kısıtlama, borcun ödenmesi ve bunun belgelenmesiyle idari aşamada çözülebilirken, kamu düzeni değerlendirmesine dayanan bir kayıt ancak gerekçenin hukuka uygunluğu tartışılarak ele alınır.
İki Ayrı Sayaç
- Sınır dışı etme kararı: YUKK, bu karara karşı idare mahkemesine başvuru için genel dava süresinden çok daha kısa, özel bir süre öngörmüştür. Bu süre kaçırıldığında karar kesinleşir ve buna bağlı yasak da kalıcılaşır.
- Giriş yasağı kaydı: yasağın kendisine yönelik iptal davası, idari yargının genel dava açma süresine tabidir ve süre öğrenme ya da tebliğ tarihinden işler.
Bu iki sayaç karıştırıldığında, kişi hâlâ süresi içinde olduğunu düşünürken aslında asıl işleme karşı yol kapanmış olabilir.
Öğrenme Tarihini Belgelemek
Yurt dışında bulunan kişilere tebligat çoğu zaman fiilen ulaşmaz; bu nedenle sürenin başlangıcı olarak öğrenme tarihi öne çıkar. Sınır kapısında düzenlenen tutanak, havayolu şirketinin geri çevirme kaydı, konsolosluk yazışması ve elektronik başvuru sistemindeki ret bildirimi bu tarihi gösteren belgelerdir. Bu belgeler olmadan yapılan başvuruda, süre itirazına karşı verilecek yanıt zayıf kalır.
Başvuru Dosyasının Kurulması
- Yasağın türü ve dayanağı, resmî kayıt üzerinden tespit edilir.
- Öğrenme tarihini gösteren belge dosyaya konulur.
- Varsa mali yükümlülükler ödenip ödeme belgeleri eklenir.
- Türkiye'deki aile bağı, çalışma veya eğitim ilişkisi belgelerle ortaya konur.
- İdari başvuru ile dava yolunun sıralaması, sürelerin işlemeye devam ettiği gözetilerek planlanır.
Usule Aykırı İşlem Riskleri
En yaygın hata, idari makama yapılan başvurunun yanıtı beklenirken dava süresinin dolmasıdır; idari başvuru her hâlde süreyi durdurmaz. İkinci hata, dilekçenin yalnızca mağduriyet anlatımı üzerine kurulup işlemin hukuka aykırılık sebeplerinin hiç gösterilmemesidir. Üçüncüsü ise yürütmenin durdurulması talebinin hiç ileri sürülmemesidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kişinin statüsü, kaydın türü ve tarihi izlenecek yolu değiştirdiğinden, başvuru öncesinde belgelerin ayrıca incelenmesi gerekir.