Yabancılar hakkında uygulanan giriş yasağı kodları, çoğu zaman kişi ülkeden ayrıldıktan veya sınır kapısında geri çevrildikten sonra öğrenilir. Bu nedenle dosyanın ilk aşaması, yasağın hangi sebebe ve hangi tarihe dayandığını öğrenmektir. Sebep bilinmeden yapılan başvurular genel içerikli kalır ve sonuç üretmez.
Kaydın İçeriğini Öğrenmek
YUKK kapsamında uygulanan yasak ve şerhler farklı sebeplere dayanabilir: vize veya ikamet ihlali, kamu düzeni gerekçesi, sağlık veya masraf kaynaklı kayıtlar gibi. Kişi veya vekili tarafından ilgili idareye yapılacak bilgi talebiyle kaydın türü, tarihi ve süresi öğrenilmelidir. Vekil aracılığıyla yürütülecek işlemlerde vekâletnamenin kapsamı ve yurt dışında düzenlenmişse tasdik zinciri baştan kontrol edilmelidir.
İdari Başvuru Aşaması
- Yasağın dayanağı ortadan kalkmışsa, örneğin ihlalden doğan yükümlülük yerine getirilmişse buna ilişkin belgeler eklenir.
- Türkiye'de aile bağı, eğitim ya da çalışma ilişkisi varsa bunlar resmi belgelerle gösterilir.
- Sağlık gerekçesi ileri sürülüyorsa rapor ve tedavi kayıtları sunulur.
- Talep açık yazılır: kaydın kaldırılması mı, süresinin kısaltılması mı, yoksa istisnai giriş izni mi istenmektedir?
İptal Davasına Geçiş ve Süre
İdari başvurunun reddi veya yanıtsız kalması halinde idari yargı yolu gündeme gelir. Burada kritik olan, dava açma süresinin hangi tarihten itibaren işlemeye başladığının belirlenmesidir. Yurt dışında bulunan kişiye yapılan bildirimlerde tebliğ tarihinin ispatı özellikle önem taşır. Başvurunun süreyi durdurup durdurmadığı, başvurunun niteliğine göre değiştiğinden her yazışmanın hukuki sonucu ayrı ayrı not edilmelidir.
Vatandaşlık Sürecine Etkisi
5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurusu bulunan kişiler bakımından, giriş yasağı kaydı ayrı bir sorun alanı oluşturur. Vatandaşlık ve ikamet süreçleri farklı idari birimlerde yürüdüğünden, bir dosyadaki olumsuz kayıt diğerinde otomatik olarak düzelmez. Bu nedenle her iki süreç aynı takvim üzerinde izlenmeli, birinde elde edilen olumlu sonuç diğerine belge olarak sunulmalıdır.
Hangi Yolun Öncelikli Olduğu
Kayıt basit bir ihlale dayanıyor ve sebebi giderilmişse idari başvuru genellikle daha hızlı sonuç verir. Kamu düzeni gibi geniş yorumlanabilen bir gerekçeye dayanan kayıtlarda ise gerekçenin somutlaştırılması ve ölçülülük tartışmasının yürütülmesi gerektiğinden, yargı yolu daha etkili olabilir. Her iki halde de sürenin işlemeye devam ettiği unutulmamalı, idari yazışma beklenirken dava takvimi gözden kaçırılmamalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; kayıt türü, uygulanma tarihi ve kişinin statüsü izlenecek yolu değiştirir. Yurt dışından yürütülen süreçlerde tebligat ve vekâlet konularının önceden çözülmesinde yarar vardır.