Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman yurt dışındayken veya sınır kapısında öğrenilir; bu da savunmanın en zayıf noktasıdır, çünkü kişi kararın gerekçesini ve süresini bilmeden hareket etmek zorunda kalır. Bu rehber, yasağın kapsamını öğrenmekten başlayarak hangi adımın hangi sırayla atılacağını ve süre yönünden nerede hak kaybı doğduğunu ele alır.
Önce Kararın İçeriğini Öğrenmek
Giriş yasağı kararları 6458 sayılı YUKK çerçevesinde idari makamlarca verilir ve farklı kodlarla kayda geçer. Yasağın sebebi, başlangıç tarihi ve süresi bilinmeden yapılan başvurular çoğunlukla sonuçsuz kalır. Bu nedenle ilk adım, kişi veya vekili aracılığıyla ilgili idareden kararın ve dayanağının öğrenilmesidir. Sürenin ne zaman başladığı, sınır dışı işleminin fiilen gerçekleştiği tarihe bağlı olarak değişebilir.
Süre Bileşeninin İki Ayrı Anlamı
- Yasağın süresi: kararda belirlenen ve dolduğunda kendiliğinden sona eren süre
- Başvuru süresi: karara karşı yargı yoluna gidebilmek için tanınan ve kaçırıldığında telafisi olmayan süre
Bu iki süre karıştırıldığında, kişi yasağın bitmesini beklerken dava açma hakkını yitirir. Kararın tebliğ edilip edilmediği ve tebliğin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı bu noktada belirleyicidir.
İdari Aşamada Yapılabilecekler
- Yasağın kaldırılması veya kapsamının daraltılması için idareye gerekçeli talep sunulur.
- Talep, yasağın dayanağını ortadan kaldıran belgelerle desteklenir: aile birliği, öğrenim, tedavi veya çalışma ilişkisi gibi.
- Kamu düzeni gerekçesine dayalı kararlarda, kişinin durumunun değiştiğini gösteren güncel belgeler eklenir.
- İdarenin yanıtı veya yanıtsız kalması, sonraki aşamanın başlangıcını belirler.
Yargı Yoluna Geçiş ve Yürütmenin Durdurulması
İdari işlemin iptali istemiyle idare mahkemesine başvurulduğunda, dilekçede yalnızca işlemin hukuka aykırılığı değil, uygulanması halinde doğacak telafisi güç zarar da somutlaştırılmalıdır. Aile bütünlüğü, süregelen tedavi veya devam eden eğitim gibi unsurlar soyut ifadelerle değil, tarihli belgelerle anlatıldığında değerlendirmeye esas olur. 5901 sayılı Kanun kapsamında vatandaşlık başvurusu bulunan kişilerde, giriş yasağının bu başvuruya etkisi ayrıca ele alınmalıdır.
Sık Yapılan Üç Hata
- Yasağı sınır kapısında sözlü olarak öğrenip yazılı belge talep etmemek
- Aynı içerikli talebi idareye defalarca sunup yargı süresini tüketmek
- Vekâletnamenin yurt dışından düzenlenmesi için gereken süreyi hesaba katmamak
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir. Yasağın kodu, dayanağı ve kişinin statüsü sonucu doğrudan etkilediğinden, başvuru metnini hazırlamadan önce kararın aslını görmüş bir hukukçudan destek almak isabetli olacaktır.