Türkiye'ye giriş yapamayan yabancıların büyük bölümü, kararın içeriğini havalimanında öğrenir. Oysa itirazın başarısı, hangi tahdit kodunun uygulandığının ve kararın hangi idare tarafından verildiğinin öğrenilmesine bağlıdır. Bu rehber, YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde izlenecek sırayı ele alır.
Kod Öğrenilmeden Dilekçe Yazılmaz
Tahdit kodları farklı sebeplere dayanır: kamu düzeni gerekçesi, vize veya ikamet ihlali, sağlık sigortası eksikliği, kaçak çalışma tespiti ya da sınır dışı kararının doğurduğu yasak birbirinden ayrı rejimlere tabidir. Bazı kodlar süreli, bazıları ise kaldırılma talebine bağlıdır. Kod bilinmeden yazılan itiraz dilekçesi, ilgisiz bir hukuki sebebi tartıştığı için sonuç doğurmaz. Kod bilgisi, yabancının kendisi veya vekili aracılığıyla il göç idaresi müdürlüğüne yapılacak başvuruyla öğrenilir.
İdari Başvuru ile Dava Süresi Birlikte İşler
Kararın kaldırılması için idareye yapılan başvuru, dava açma süresini kendiliğinden sonsuza kadar durdurmaz. İYUK çerçevesinde idareye başvuru ve cevap süreleri ile dava açma süresi arasındaki ilişki dikkatle hesaplanmalı, cevap verilmemesi hâlinde zımni ret tarihine göre takvim çıkarılmalıdır. Sınır dışı etme kararlarına karşı öngörülen özel ve kısa süreli başvuru yolu ise genel dava süresinden ayrıdır; iki rejim birbirine karıştırıldığında dava süre yönünden reddedilir.
Dosyaya Eklenecek Belgeler
- Pasaport giriş çıkış kayıtları ve varsa havalimanında düzenlenen tutanak
- Önceki ikamet izinleri, uzatma başvuruları ve varsa ret gerekçeleri
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus kayıtları, evlilik ve doğum belgeleri
- Çalışma izni, şirket ortaklığı veya taşınmaz sahipliğine ilişkin belgeler
- Sağlık sigortası, adli sicil ve varsa ceza dosyasının sonuçlandığını gösteren karar
İdari Yargıda Uzlaşma Kurumu Yoktur
Bu alanda sık görülen bir beklenti, idareyle görüşerek karşılıklı bir anlaşmaya varılabileceğidir. İdari yargıda vergi hukukundaki uzlaşmaya benzer bir kurum bulunmaz; idarenin kararını kendiliğinden geri alması ise ancak yeni bilgi ve belge sunulduğunda mümkün olur. Dolayısıyla tercih, idareye başvurup yanıt beklemek ile doğrudan dava açmak arasında yapılır. Aile birliği veya çalışma nedeniyle acil giriş ihtiyacı varsa, dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinin gerekçelendirilmesi ve telafisi güç zararın somut biçimde gösterilmesi gerekir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; uygulanan kodun türü ve kararın tarihi izlenecek yolu değiştirir. Başvuru yapmadan önce kayıtlarınızın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olacaktır.