İkamet izni başvurularında redlerin önemli bölümü esasa ilişkin değildir; başvuru sahibinin şartları taşıdığı hâlde, belgelerin eksik, güncelliğini yitirmiş veya usulüne uygun düzenlenmemiş olması sonucu belirler. Bu rehber ikamet başvurusunu belge listesi ve takvim ekseninde ele alır.
Başvuru Tarihi ile Belge Tarihi Uyumu
Elektronik başvuru formunun doldurulduğu tarih, randevu tarihi ve belgelerin düzenlendiği tarih birbirinden farklıdır. Adres kaydı, banka hesap dökümü ve sağlık sigortası poliçesi gibi belgeler kısa süreli geçerlilik taşır; randevu günü geldiğinde güncelliğini yitirmiş olabilir. Bu nedenle belgeler randevuya yakın tarihte yenilenmeli, formda beyan edilen adres ile kayıtlı adres aynı olmalıdır. YUKK, pasaportun geçerlilik süresinin talep edilen izin süresinden altmış gün daha uzun olmasını arar; bu tek başına birçok başvuruyu düşüren bir ayrıntıdır.
Liste İzin Türüne Göre Değişir
- Kısa dönem: kalış amacını gösteren belge, geçerli sağlık sigortası, yeterli maddi imkân beyanı ve destekleyici döküm
- Aile izni: evlilik veya soybağı belgesinin usulüne uygun onaylı çevirisi, destekleyicinin gelir ve konut belgeleri
- Öğrenci: öğrenci belgesi ve kayıt durumunun izin süresiyle örtüşmesi
- Taşınmaz sahipliğine dayalı talepler: tapu kaydı ve konutun kullanıma elverişliliğine ilişkin bilgiler
- Tüm türlerde: biyometrik fotoğraf standardı ve harç ile kart bedeli ödeme dekontu
Eksik Belge Bildirimi ve Verilen Süre
Başvuru sonrası idare eksiklik bildirimi yapabilir. Bu bildirime verilen süre içinde cevap verilmemesi, dosyanın esasa girilmeden sonuçlanmasına yol açar. Bildirimin tebliğ edildiği adres ile başvuruda beyan edilen adresin aynı olmaması, uygulamada en sık karşılaşılan tebligat sorunudur; elektronik bildirim kanalları da düzenli takip edilmelidir.
Ret Hâlinde İşleyen Takvim
Ret kararı tebliğ edildiğinde iki ayrı takvim başlar: idari yargıda dava açma süresi ve kişinin ülkede kalışına ilişkin verilen süre. Bu ikisi birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıca hakkında sınır dışı etme kararı verilen kişiler bakımından YUKK, genel dava süresinden çok daha kısa bir başvuru süresi öngörür ve bu süreye uyulmaması sonucu ağırlaştırır. Vatandaşlık başvurusu düşünülüyorsa 5901 sayılı Kanun bakımından kesintisiz ikamet süresinin izin türüne göre sayılıp sayılmadığı da baştan kontrol edilmelidir.
Buradaki liste genel bir hazırlık çerçevesidir; il müdürlüğü uygulamaları ve izin türü ayrıntıda farklılık yaratabilir. Randevu öncesinde dosyanızı bir hukukçuya kontrol ettirmeniz, ret sonrası uzun sürecek bir yargı sürecinden daha az maliyetlidir.