İkamet izni başvurusunun reddi veya mevcut iznin iptali, yabancı için yalnızca idari bir sonuç değil, ülkede kalış hakkının tümüyle sorgulandığı bir dönemin başlangıcıdır. 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde işleyen bu süreçte, itiraz ve dava yollarının süresi kararın türüne göre değişir.
Karar Türüne Göre Farklı Süre Rejimi
İkamet izni talebinin reddine veya iznin iptaline ilişkin işlemler idari yargıda iptal davasına konu edilir ve genel dava açma süresine tabidir. Buna karşılık sınır dışı etme kararı bakımından kanun çok daha kısa bir süre öngörmüştür; bu karara karşı idare mahkemesine yedi gün içinde başvurulur ve mahkemenin kararı kesindir. Aynı yabancı hakkında her iki karar arka arkaya verilebildiğinden, hangi belgenin hangi süreye tabi olduğu ayrı ayrı belirlenmelidir.
Tebligatın Doğrulanması
- Kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilip edilmediğinin kontrolü
- Tebliğ tarihini gösteren mazbata veya sistem kaydının temini
- Adres beyanının güncel olup olmadığının il göç idaresi kayıtlarından denetlenmesi
- Yurt dışında bulunulan dönemde yapılan tebligatların ayrıca değerlendirilmesi
- Kararın gerekçesi ve itiraz yolunu gösteren kısmın okunabilir biçimde elde edilmesi
Ret Gerekçesine Yönelik Savunma Kurgusu
Ret kararları genellikle şu başlıklara dayanır: başvuru şartlarının sağlanmaması, geçim güvencesinin yeterli görülmemesi, sağlık sigortası eksikliği, adres veya konaklama bilgisinin doğrulanamaması, kamu düzeni ve kamu güvenliği değerlendirmesi. İtiraz veya dava dilekçesi, bu gerekçelerin her birine ayrı ayrı ve belgeyle cevap verecek şekilde kurulmalıdır. Genel içerikli itirazlar, idarenin dayandığı somut tespiti karşılamadığı için sonuç doğurmaz.
Uygulama Sırası
- Kararın tam metnini ve tebliğ tarihini yazılı olarak temin edin.
- Süreyi karar türüne göre hesaplayıp takvime iki ayrı hatırlatma olarak işleyin.
- Eksik görülen belgeleri tamamlayıp yeni başvuru ile dava yolunu birlikte değerlendirin.
- Aile birliği, eğitim veya çalışma bağlantısı varsa bu ilişkiyi belgelerle gösterin.
- Yürütmenin durdurulması talebini, doğacak somut zararı açıklayarak ileri sürün.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Başvurunun türü, kişinin statüsü ve kararın dayanağı süreci değiştirebileceğinden, karar örneğiyle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yararınıza olur.