Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen başvuru süresi, idari yargıdaki genel sürelerin çok altındadır ve kaçırıldığında telafisi neredeyse imkânsızdır. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu bu kısalığı, kararın tebliği sırasında yabancının bilgilendirilmesi zorunluluğuyla dengelemeye çalışır. Bu rehber, süreyi ve tebligatın usulünü merkeze alarak izlenecek adımları anlatıyor.
Sürenin işleyişi
Karara karşı yetkili idare mahkemesine yapılacak başvuru, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılır. Mahkeme başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır ve bu konuda verdiği karar kesindir. Başvuru süresi içinde ve başvuru yapılmışsa yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancı kural olarak sınır dışı edilmez; kanunda sayılan istisnai hâller ise ayrıca değerlendirilmelidir.
Tebligatın içeriği neden denetlenir?
- Kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilip edilmediği
- Tebliğ sırasında kararın sonuçları ve itiraz usulü hakkında bilgilendirme yapılıp yapılmadığı
- Yabancının anladığı bir dilde bilgilendirmenin sağlanıp sağlanmadığı
- Geri gönderme merkezinde bulunan kişiler bakımından tebliğ tarihinin kayıtlarla örtüşüp örtüşmediği
- Vekâletname sunulmuşsa tebligatın vekile yapılıp yapılmadığı
İdari gözetim ayrı bir başlıktır
Sınır dışı kararıyla birlikte verilen idari gözetim kararı, kendi içinde farklı bir denetim mekanizmasına tabidir. Gözetim altındaki kişi veya yakını, serbest bırakılma talebiyle yetkili hâkimliğe başvurabilir; gözetimin devamı ayrıca düzenli olarak değerlendirilir. Bu iki yolun karıştırılması sık görülen bir hatadır: sınır dışı kararına itiraz gözetimi kendiliğinden sona erdirmez.
Dilekçede öne çıkarılacak hususlar
- Kararın hangi sebebe dayandırıldığı ve bu sebebin somut delille desteklenip desteklenmediği
- Aile bütünlüğü, Türkiye’de doğmuş çocukların durumu ve uzun süreli ikamet geçmişi
- Sağlık durumu ve tedavi süreklilik gerektiriyorsa buna ilişkin raporlar
- Uluslararası koruma başvurusunun bulunup bulunmadığı ve bu başvurunun aşaması
- 5901 sayılı Kanun kapsamında bir vatandaşlık başvurusu veya evlilik yoluyla kazanma süreci varsa bunun aşaması
Belge hazırlığı
Süre çok kısa olduğu için dilekçe ekleri kararın tebliğinden önce hazır tutulmalıdır. İkamet izni geçmişi, çalışma izni belgeleri, nüfus kayıtları ve varsa aile üyelerinin statülerine ilişkin evrak tek bir klasörde toplanmalıdır. Belgelerin sonradan sunulması mümkün olsa da, on beş günlük karar süresi içinde dosyanın tamamlanması güçleşir.
Uyarı niteliğinde son not
Bu alanda birkaç günlük gecikme, kişinin ülkedeki tüm hukuki bağlarını etkileyecek sonuçlar doğurabilir. Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; kararın dayandığı sebep ve kişinin statüsü sonucu belirler. Tebligatı aldığınız gün bir hukukçuya ulaşmanız, bu dosya türünde diğerlerinden daha kritiktir.