Sınır dışı etme kararlarında hukuki mücadelenin niteliğini belirleyen tek unsur çoğu zaman süredir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun'un uygulandığı bu alanda, karara karşı idare mahkemesine başvuru için tanınan süre kısa ve hak düşürücü niteliktedir; mevzuatta bu süre kararın tebliğinden itibaren yedi gün olarak öngörülmüştür.
Tebliğ ile Başlayan Kısa Süre
Süre, kararın yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edildiği andan itibaren işler. Uygulamada en sık yaşanan sorun, kararın idari gözetim altındaki kişiye tebliğ edilmesine rağmen ailesinin ya da vekilinin durumdan günler sonra haberdar olmasıdır. Bu nedenle tebliğ tutanağındaki tarih ve kime tebliğ edildiği bilgisi ilk kontrol edilmesi gereken veridir.
İdari Gözetim ile Sınır Dışı Kararının Ayrımı
İki karar birbirinden bağımsızdır ve farklı yollara tabidir. İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz yolu işletilirken, sınır dışı etme kararı idari yargının konusudur. Bu ayrım kavranmadan yapılan başvurular yanlış merci nedeniyle reddedilir ve geriye kalan kısa süre içinde doğru başvurunun yapılması güçleşir.
Vekâletname ve Tebligat Adresi Sorunu
Geri gönderme merkezinde bulunan kişiden vekâletname alınması zaman aldığından, süre çoğu kez bu aşamada tüketilir. Adres beyanının güncel olmaması, yazışmaların yanlış adrese gitmesi ve yabancının Türkiye'de tebligata elverişli bir adresi bulunmaması gecikmenin başlıca sebepleridir. Başvuru yapılırken tebligata esas adres ve iletişim bilgisi açıkça bildirilmelidir.
Dilekçede Öne Çıkarılacak Hususlar
- Kararın hangi sebebe dayandırıldığı ve bu sebebin somut delille desteklenip desteklenmediği
- Aile birliği, sağlık durumu ve ülkeye dönüş hâlinde karşılaşılacak riskler yönünden değerlendirme
- Geri gönderme yasağı kapsamında ileri sürülebilecek iddiaların belgelendirilmesi
- Yürütmenin durdurulması yönündeki talebin ayrıca ve gerekçeli biçimde yazılması
Süre Kaçırıldığında Kalan Seçenekler
- Tebligatın usulsüz yapıldığı iddia edilecekse, öğrenme tarihi belgelerle ortaya konur.
- Koşulları varsa sınır dışı kararının kaldırılması veya değiştirilmesi yönünde idareye başvurulur.
- İdari gözetimin devamına ilişkin kararlar için ayrı hukuki yol işletilir.
- Yeni bir ikamet izni talebi gündeme gelecekse şartların oluşup oluşmadığı değerlendirilir.
Kapanış
Bu açıklamalar genel niteliktedir; kişinin statüsü, kararın gerekçesi ve dosyadaki belgeler sonucu değiştirebilir. Süre çok kısa olduğundan, karar tebliğ edildiği gün bir hukukçuya ulaşmak, başvuru hakkının korunması bakımından belirleyicidir.