Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı için belirleyici olan iki şey vardır: başvurunun kanunda öngörülen kısa süre içinde yapılması ve ret kararında yazılı gerekçenin belgeyle karşılanması. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte dosyanın kaderi, çoğu zaman ilk dilekçeye eklenen evrakla belirlenir.
Süre son derece kısadır
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine başvuru için tanınan süre, genel idari dava süresinden belirgin biçimde kısadır ve kararın tebliğinden itibaren yedi gündür. Mahkeme, başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir. Başvuru yapıldığında yabancı, yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez. Bu nedenle en kritik veri, kararın hangi gün ve kime tebliğ edildiğidir; tebliğ evrakının bir örneği mutlaka temin edilmelidir.
Gerekçeyi okumadan dilekçe yazılmaz
Karar metninde hangi sebebe dayanıldığı açıkça yer alır. Kamu düzeni ve güvenliği değerlendirmesi, vize veya ikamet izni ihlali, çalışma izni olmaksızın çalışma, sahte belge kullanımı gibi sebeplerin her biri farklı belgelerle karşılanır. Dilekçe, karar metnindeki gerekçeyle satır satır yüzleşmeli; genel nitelikte hak ihlali iddialarıyla sınırlı kalmamalıdır.
Dosyaya eklenmesi gereken belgeler
- Sınır dışı etme kararının tam metni ve tebliğ tutanağı
- Geçerli ya da süresi dolmuş ikamet, çalışma veya öğrenci izni belgeleri
- Türkiye'deki aile bağlarını gösteren nüfus kayıtları, evlilik ve doğum belgeleri
- Çocukların okul kayıtları ve eğitim durumunu gösteren yazılar
- Sağlık durumuna ilişkin resmî raporlar
- Menşe ülkeye dönüş hâlinde karşılaşılacak riske ilişkin resmî ve kurumsal kaynaklar
İdari gözetim ayrı bir başlıktır
Sınır dışı kararıyla birlikte idari gözetim kararı da verilmiş olabilir. Gözetime karşı itiraz yolu, sınır dışı kararına karşı açılan davadan bağımsız işler ve sulh ceza hâkimliğine yapılır. İki yolun karıştırılması, kişinin özgürlüğüne ilişkin itirazın hiç incelenmemesine yol açabilir. Gözetim süresinin uzatılmasına dair kararlar da ayrıca değerlendirilmelidir.
Vatandaşlık başvurusu reddedilmiş olanlar için not
- Vatandaşlık başvurusunun reddi ile sınır dışı kararı hukuken farklı işlemlerdir; süreleri ayrı hesaplanır.
- Ret gerekçesinin tebliğ edilmemiş olması hâlinde, işlemin gerekçesinin talep edilmesi gerekir.
- İkamet izni uzatma talebinin reddi ile sınır dışı işlemi birlikte tebliğ edilmiş olabilir; her ikisi de ayrıca değerlendirilmelidir.
- Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesi baştan hazırlanmalıdır.
Buradaki bilgiler genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Kararın dayandığı sebep, kişinin statüsü ve aile durumu sonucu doğrudan etkilediğinden, yedi günlük süre işlemeye başlar başlamaz bir hukukçuyla iletişime geçmek belirleyici olur.