Dolandırıcılar, ciddiyet ve resmiyet izlenimi vermek için sıklıkla "menkul değerler", "menkul kıymet", "aracı kurum" gibi lisanslı finans kuruluşlarını çağrıştıran ünvanları taklit eder. Bu yazının konusu, gerçek ve SPK lisanslı aracı kurumların kendisi değildir — aksine, bu köklü ünvanları izinsiz kullanarak yatırımcıları yanıltan sahte sitelerdir. Bu taklitte gerçek ve yetkili kurumlar da mağdurdur; amacımız yatırımcıyı ve bu kurumların itibarını korumaktır.
Neden bu ünvanlar taklit ediliyor?
Türkiye'de "aracı kurum", "menkul değerler A.Ş." gibi ünvanlar; borsada işlem, portföy ve sermaye piyasası hizmetleri sunabilen SPK lisanslı, denetime tabi kurumları ifade eder. Dolandırıcılar bu güçlü çağrışımdan yararlanmak için benzer isimli sahte siteler kurar, gerçek bir kurumun ünvanına yakın bir alan adı (araya "trade", "invest", "global" gibi ekler koyarak) kaydeder ve kurumsal bir görünüm oluşturur.
Gerçeği taklitten nasıl ayırırsınız?
- SPK yetki listesini esas alın: Bir kurumun gerçekten aracı kurum olup olmadığını yalnızca SPK'nın yetkili aracı kurumlar listesinden doğrulayın. Ünvanın kulağa ne kadar ciddi geldiğinin bir önemi yoktur.
- Alan adını kontrol edin: Gerçek kurumun resmi adresini bilinen kaynaklardan teyit edin; küçük yazım/ek farkları taklidin işaretidir.
- Ödeme adresine dikkat: Para, kurumsal hesap yerine şahıs IBAN'ına ya da alakasız bir unvana isteniyorsa, bu güçlü bir taklit/dolandırıcılık işaretidir.
- Baskı ve garantiye kanmayın: "Garantili getiri" ve "hemen yatır" baskısı, gerçek aracı kurumların çalışma tarzı değildir.
Taklit sitelerin hukuki durumu
Lisanslı bir kurumun ünvanını/görünümünü izinsiz kullanarak para toplamak; TCK m.158 nitelikli dolandırıcılık, 6362 sayılı Kanun m.109 izinsiz sermaye piyasası faaliyeti ve taklit edilen kurum yönünden ünvan/itibar ihlali oluşturur. SPK bu tür siteler için 5651 sayılı Kanun kapsamında erişim engeli talep eder.
Mağdur oldunuzsa ne yapmalısınız?
- Delil koruma: Sahte alan adı, dekontlar, paranın gittiği IBAN/unvan, yazışmalar, ekran görüntüleri — tarih damgalı saklayın.
- Banka: Şüpheli işlem bildirip hızlı bloke şansını değerlendirin.
- Savcılık: Nitelikli dolandırıcılık (TCK m.158) + izinsiz sermaye piyasası faaliyeti (6362 s.K. m.109) şikayeti.
- MASAK/bloke: 5549 sayılı Kanun kapsamında inceleme/bloke; erken müdahale iade şansını artırır.
- Erişim engeli: Sahte site için 5651 sayılı Kanun kapsamında engel + SPK bildirimi.
Adımların tamamı için: Forex Dolandırıcılığı Mağduru Ne Yapmalı?
Hukuki dayanak
TCK m.158 (nitelikli dolandırıcılık — 158/1-f), 6362 sayılı Kanun m.99 ve m.109, 5549 sayılı MASAK Kanunu, 5651 sayılı Kanun. Gerçek ve doğrulanabilir içtihatlar: Yargıtay Kararları.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya reklam niteliği taşımaz. Metin, gerçek ve yetkili kuruluşları değil, onların ünvanını izinsiz kullanan sahte siteleri konu alır. Somut olay için avukata danışın.