TCK 155. madde (güveni kötüye kullanma) nedir?
TCK 155, güveni kötüye kullanma suçunu düzenler. Bu suç, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyetliği (kullanımı) kendisine devredilmiş bir mal üzerinde, devir amacı dışında tasarrufta bulunmak veya bu devri inkâr etmektir.
Suçun unsurları
- Malın hukuka uygun teslimi: Mal önce rızayla, güvene dayanarak teslim edilmiştir (örneğin emanet, kira, ödünç),
- Amaç dışı tasarruf veya inkâr: Fail malı, teslim amacının dışında kullanır (satar, kendine mal eder) ya da "bana verilmedi" diye inkâr eder.
Dolandırıcılık ve hırsızlıktan farkı
Buradaki kritik fark: malı fail zaten hukuka uygun biçimde elinde bulundurur. Oysa dolandırıcılıkta (TCK 157) mal baştan hileyle alınır, hırsızlıkta (TCK 141) ise rızasız alınır. Güveni kötüye kullanmada suç, sonradan güvenin ihlaliyle oluşur.
Cezası ve şikâyet
Suç şikâyete bağlıdır ve temel cezası altı aydan iki yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır. Meslek, sanat, ticaret veya hizmet ilişkisi gereği ya da başkasının mallarını idare yetkisiyle teslim edilen eşyada işlenirse (nitelikli hâl), ceza bir yıldan yedi yıla kadar hapis ve adli para olur. Kamu görevlisinin benzer fiili ise zimmet (TCK 247) suçunu oluşturabilir.