Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2012/3613 K.2012/5269

Kasten öldürme suçundan sanık Ü.. A..'nın 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 81, 62/1, maddesi gereğince müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/07/2009 tarihli ve 2009/99-210 sayılı kararın Yargıtay l.Ceza Dairesinin 21/10/2010 tarihli ve 2010/1831 esas 2010/6841 karar sayılı ilamı ile onanarak kesinleşmesini müteakiben, sanık vekili tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesini talebini inceleyen, aynı mahkemenin 17/02/2011 tarihli ve 2009/ 99-210 sayılı ek kararı ile istemin reddine dair karara yönelik itirazı değerlendiren Malatya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28/02/2011 tarihli ve 2011/185 değişik iş sayılı kararı ile itirazı yerinde bulmayarak reddine karar verildiği belirtilerek;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesindeki “yargılanmanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz” şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun’un 318/1 maddedeki “yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.” şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren heyette yer alan Başkan O.

E.'in olayla ilgili kanaatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir heyetin yargılanmanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği cihetle , itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı biçimde reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı vurgusuyla.

Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 24/04/2012 gün ve 24319 sayılı istemlerine dayanılarak, anılan kararın 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 maddesi gereğince kanun yararına bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 14/05/2012 gün ve 124612 sayılı tebliğnamesine bağlı dosya Dairemize gönderilmekle okundu, gereği konuşulup düşünüldü.

TÜRK MİLLETİ ADINA

1- KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNE İLİŞKİN UYUŞMAZLIĞIN KAPSAMI : Uyuşmazlık, kasten öldürme suçundan sanık Ü.. A..'nın yargılamasının yenilenmesine ilişkin istemin kabule değer görülmediğinden bahisle reddine yönelik karara vaki itirazın reddine karar veren Malatya 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 28/02/2011 tarihli ve 2011/185 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 23/3, 318/1 maddelerindeki düzenlemelere uygun olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

2- HUKUKSAL DEGERLENDİRME; Öğretide “Olağanüstü temyiz” olarak isimlendirilen yasa yararına bozma, yasa yolunun koşulları ve sonuçları 5271 sayılı CMK.nun 309 ve 310 maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 Sayılı CMK.nun 309.maddesinde Adalet Bakanlığına, 310.maddesinde ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tanınan bu yetki, hüküm veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümdeki hukuka aykırılığı gidermeyi amaçlayan olağanüstü bir yasa yoludur.

Bu şekilde kesinleşmiş bir karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay’ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’da kararın veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay Ceza Dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay’ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse talep reddedilecektir.

Yargılamanın yenilenmesi (muhakemenin iadesi), mahkemece verilip kesinleşen hükümde, hukuksal hatanın yapıldığının bilahare tesbiti üzerine başvurulan özel nitelikli bir yoldur. Kesin hükmün dokunulmazlığının istisnasını oluşturur. Kesinleşen hükmün, maddi gerçeğe uymadığının anlaşılması halinde düzeltilmesi gerekir. Yargılamanın yenilenmesi ancak kesinleşmiş hükümlerde başvurulacak bir yoldur. Diğer bir anlatımla, kesinleşmemiş hükümlerde bu yola başvurulması imkansızdır. Yargılamanın yenilenmesi davası, herhangi bir süreyle sınırlandırılmamıştır.

Yargılamanın yenilenmesi kurumu, 5271 sayılı CMK.nun 311 ila 323.maddelerde düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi istemi, ilk hükmü veren mahkemeye sunulur. Bu mahkeme, istemin kabüle değer olup olmadığına karar verir (CMK.318/1).

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Malatya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin kesinleşen 06/07/2009 tarihli ve 2009/99-210 sayılı kararında, hükmü veren heyette yer alan Başkan O.n E.'in yer almasına karşın;

Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğine dair aynı mahkemenin heyetindede yine Başkan O. E.'in karara katıldığı, anlaşılmaktadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 23/3 maddesi gereğince; yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev alan hakim aynı işte görev alamaz. Yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin kararın aynı mahkemece, fakat asıl kararı veren başkan ve üyeler dışındaki hakimlerden oluşturulan heyetçe verilmesi gerekir. Keza itirazı inceleyecek olan yargılama heyetinde de görev alamayacağı bu kuralın doğal sonucudur.

Asıl kararı veren heyette görev alan Mahkeme Başkanı O.E.'in yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar veren heyette; görev alması CMK.nun 23/3 maddesine açık aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle, yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair kararın ortadan kaldırılmasına ve talebin (kesinleşen kararda yer almayan heyetçe) kabulüne karar verilmesi gerekirken, itirazın reddine karar verilmesi usule aykırı olduğu saptanmıştır.

Bu itibarla; Malatya 2.Ağır Ceza Mahkemesinin yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğinden reddine ilişkin karara yönelik itirazın kabulü yerine, reddine yönelik aynı yer Malatya l. . Ağır Ceza Mahkemesinin kararının “kanun yararına” bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

Ideğişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK.nun 309 maddesi uyarınca “kanun yararına” BOZULMASINA,