Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2012/4605 K.2012/7862

Tasarlayarak adam öldürmeye teşebbüs eylemine katılmak suçundan sanık Emre Ö..'nun 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 82/1-a,35,29 ve 62 maddeleri gereğince 5 yıl 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 04/05/2006 tarihli ve 2006/78 esas, 2006/217 sayılı kararı ile; tasarlayarak adam öldürmeye teşebbüs etmek suçuna azmettirmekten sanık E..

Ç..'in, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 82/1-a,35 ve 62 maddeleri gereğince 10 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/07/2008 tarihli ve 2008/83 esas, 2008/217 sayılı kararının Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 14/10/2009 tarihli ve 2009/2186 esas, 2009/5901 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmesini müteakip, sanık vekili tarafından yapılan yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine ilişkin aynı Mahkemenin 30/07/2010 tarihli ve 2008/83 esas,

2008/217 sayılı kararına karşı yapılan itirazın keza reddine dair Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/09/2010 tarihli ve 2010/313 değişik iş sayılı kararı itirazı yerinde bulmayarak reddine karar verdiği;

Tüm dosya kapsamına, dayandığı gerekçeye ve mahkemenin takdirine nazaran sanık Emre Ö... hakkındaki Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 04/05/2006 tarihli 2006/78 esas, 2006/217 sayılı kararı aleyhine kanun yararına bozma yoluna gidilmediği belirtilerek;

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3 maddesindeki "Yargılamanın yenilenmesi halinde önceki yargılamada görev yapan hakim aynı işte görev alamaz" şeklindeki düzenleme ile aynı Kanun'un 318/1 maddedeki "Yargılamanın yenilenmesi istemi, hükmü veren mahkemeye sunulur.

Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir." Şeklindeki düzenlemeler karşısında, ilk kararı veren heyetin olayla ilgili kanatinin oluştuğu, görüşünün ilk hükümle belirginleştiği, yeniden yargılama aşamasında ya da bu aşamaya götürecek talebin kabule değer olup olmadığına dair vereceği kararda önceki kanaat ve görüşünün etkisi altında kalabileceği, bu sebeple adil yargılama hakkının bir uzantısı olarak olaya tamamen yabancı, farklı bir heyetin yargılamanın yenilenmesi talebini incelemesi gerektiği hususu gözetilmeden itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet bulunmadığı görüşüyle.

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü'nün 28/06/2012 gün ve B.03.0.cİG.0.00.00.04-l05-l6-4876­ 2012/11076/39287 sayılı istemlerine müsteniden. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun anılan karann 309. maddesi gereğince kanun yararıa bozulmasına ilişkin Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20/07/2012 gün ve 2012/186650 sayılı tebliğnamesine bağlı dosyası gönderilmekle okundu.

1-Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:

Uyuşmazlık tasarlayarak adam öldürmeye teşebbüse azmettirmek suçundan hükümlü E.. Ç.. vekilince yargılamanın yenilenmesine ilişkin istemin kabul görülmediğinden bahisle reddine yönelik karara vaki itirazın reddine karar veren Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/09/2010 tarihli 2010/1313 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK.nun 23/3, 318/1 maddelerindeki düzenlemelere uygun olup olmadığı hususlarında toplanmaktadır.

2-Hukuksal Değerlendirme:

Öğretide "Olağanüstü temyiz" olarak isimlendirilen yasa yararına bozma, yasa yolunun koşulları ve sonuçlan 5271 sayılı CMK.nun 309 ve 310 maddelerinde düzenlenmiştir.

5271 sayılı CMK.nun 309 maddesinde Adalet Bakanlığına, 310 maddesinde ise Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına tanınan bu yetki, hüküm veya mahkemelerce verilip istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümdeki hukuka aykırılığı gidermeyi amaçlayan olağanüstü bir yasa yoludur.

Bu şekilde kesinleşmiş bir karar veya hükümde hukuka aykrılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtay'ca bozulması istemini, yasal nedenlerini açıklayarak, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirecektir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'da kararın veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını bu nedenleri aynen yazarak, Yargıtay Ceza Dairesine verecek, ileri sürülen nedenlerin Yargıtay'ca yerinde görülmesi halinde karar veya hüküm yasa yararına bozulacak, yerinde görülmezse talep reddedilecektir.

Yargılamanın yenilenmesi (muhakemenin iadesi), mahkemece verilip kesinleşen hükümde, hukuksal hatanın yapıldığının bilahare tespiti üzerine başvurulan özel nitelikli bir yoldur. Kesin hükmün dokunulmazlığının istisnasını oluşturur. Kesinleşen hükmün, maddi gerçeğe uymadığının anlaşılması halinde düzeltilmesi gerekir.Yargılamanın yenilenmesi ancak kesinleşmiş hükümlerde başvurulacak bir yoldur. Diğer bir anlatımla, kesinleşmemiş hükümlerde bu yola başvurulması imkansızdır. Yargılamanın yenilenmesi davası, herhangi bir süreyle sınırlandırılmamıştır.

Yargılamanın yenilenmesi kurumu, 5271 sayılı CMK.nun 311 ila 323 maddelerde düzenlenmiştir. Yargılamanın yenilenmesi istemi, ilk hükmü veren mahkemeye sunulur.Bu mahkeme, istemin kabule değer olup olmadığına karar verir.(CMK.3l8/1 )

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde;

Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin kesinleşen 03/07/2008 tarihli ve 2008/83 esas, 217 karar sayılı kararında, hükmü veren heyete; Başkan olarak katılan yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğine dair aynı mahkemenin heyetine de Başkan olarak katıldığı anlaşılmaktadır.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 23/3 maddesi gereğince; yargılamanın yenilenmesi halinde, önceki yargılamada görev alan hakim aynı işte görev alamaz. Bu bağlamda yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer olup olmadığına ilişkin kararın da aynı mahkemece, fakat asıl kararı veren başkan ve üyeler dışındaki hakimlerden oluşturulan heyetçe verilmesi gerekir. Keza önceki yargılamada görev yapan hakimin itirazı inceleyecek olan yargılama heyetinde de görev alamayacağı bu kuralın doğal sonucudur.

Asıl kararı veren heyette görev alan Başkan yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar veren heyette görev alması CMK.nun 23/3 maddesine açık aykırılık oluşturmaktadır. Bu nedenle, "yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine dair kararın ortadan kaldırılmasına ve talebin Başkan yer almadığı bir heyetçe değerlendirilmesi" yerine "itirazın reddine" karar verilmesinin usule aykırı olduğu saptanmıştır.

Bu itibarla; Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin yargılamanın yenilenmesi isteminin kabule değer görülmediğinden reddine ilişkin karara yönelik itirazın kabulü yerine, reddine yönelik aynı yer Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin kararının "kanun yararına" bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.

3-Sonuç ve Karar:

1 -Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının isteminin kabulüne,

2- Bursa 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/09/2010 tarihli ve 2010/1313 değişik iş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK.nun 309. maddesi uyarınca "kanun yararına" BOZULMASINA,