Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2014/979 K.2014/1863

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 15.01.2014 tarih 94660652- 105-04-10781-2013/1220/3448 sayılı yazısına istinaden.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 15.01.2014 tarih, 2014/24028 sayılı kanun yararına bozma talebi ile; ölümle biten kavgada maktule el uzatmak suçundan hükümlü ...'ın 765 sayılı TCK.nun 464/1, 51/1, 59/2 maddeleri gereğince 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına dair Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.1999 tarihli, Esas 1999/172, Karar 1999/175 sayılı kararın infazını müteakip, arşiv kaydının silinmesine dair aynı mahkemenin 31.03.2009 tarih 2009/90 değişik iş sayılı kararıyla 3682 sayılı Adli Sicil Kanunu 8/1-c maddesi gereğince adli sicildeki arşiv kaydının silinmesine karar verilmiş ise de,

hükümlü hakkında verilen cezanın bir yıldan fazla olması nedeniyle arşiv kaydının silinmesine ilişkin kararın 5352 sayılı Adli Sicil Kanununun geçici 2. maddesinin 2. fıkrasına aykırılık teşkil ettiğinden, bahse konu kararın kanun yararına bozulması ihbar ve talep edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

I- OLAY

Hükümlü ...'ın Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 05.11.1999 tarih 1999/172-175 sayılı kararıyla, 16.06.1997 tarihinde işlemiş olduğu kavgada ölene el uzatmak suçundan 765 sayılı TCK.nun 464/1, 51/1, 59/2 maddeleri gereğince 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, verilen bu kararın 07.04.2000 tarihinde kesinleştiği, 16.05.2000 tarihinde ceza fişi düzenlenip infaz için Cumhuriyet Savcılığına tevdii edildiği, 20.12.2000 tarihinde yürürlüğe giren 4616 sayılı Kanun’un 1/4 maddesi gereğince Iğdır Ağır Ceza Mahkemesince 10.01.2001 tarihinde şartla tahliyesine karar verildiği,

01 Haziran 2005 tarihinde 5237 sayılı TCK.nun yürürlüğe girmesi nedeniyle Doğubayazıt Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerine uyarlama yargılanması için dosya yeniden esasa alınarak Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 14.06.2005 tarih, 1999/72-175 sayılı ek kararıyla hükümlünün eylemi yaralama olarak kabul edilip 5237 sayılı TCK.nun 86/2, 29 ve 62 maddeleri gereğince 7 ay 15 gün hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu karara karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine duruşma açılarak yargılama yapılması gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulduğu,

bozma üzerine yapılan yargılama sonucunda aynı mahkemenin 22.03.2006 tarih 2006/33-62 sayılı kararıyla bu kez sanığın eyleminin 4616 sayılı Kanun kapsamında kaldığı gerekçesiyle 4758 sayılı Kanun ile değişik 4616 sayılı Kanun’un 1/4 maddesi gereğince ve CMK.nun 223/8 maddesi uyarınca davanın düşürülmesine karar verildiği,

bu kararın 30.03.2006 tarihinde kesinleştiği, Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 05.11.2012 tarihli, 2012/16500-62664 sayılı yazısına istinaden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma talebi üzerine Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 22.03.2006 tarih, esas 2006/33 ve karar 2006/62 sayılı kararının Yargıtay 1.Ceza Dairesinin 19.12.2012 tarih, Esas 2012/5759, Karar 2012/9639 sayılı ilamı ile kanun yararına bozulmasına karar verildiği,

Hükümlü tarafından Adli sicil kaydının silinmesi talebi üzerine Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 31.03.2009 tarih 2009/90 değişik iş sayılı kararla; mahkumiyet hükmünün 3682 sayılı Adli Sicil Yasasının 8/1-c maddesi gereğince silinmesine karar verilmiş olup, itiraz edilmeksizin kesinleştiği, Yukarıda açıklandığı şekilde Adalet Bakanlığınca yasaya aykırı görülen Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin kararının kanun yararına bozulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.

II-Kanun Yararına Bozma İstemine İlişkin Uyuşmazlığın Kapsamı:

Hükümlü hakkında 765 sayılı TCK.nun 464/1, 51/1 ve 59/2 maddeleri gereğince verilen 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasının tamamen infaz edildikten sonra 3682 sayılı Adli Sicil Kanununun 8/1-c maddesindeki süreler geçmekle arşiv kaydından silinmesinin olanaklı olup olmadığına ilişkindir.

III-Hukuksal Değerlendirme:

5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun geçici 2. maddesi, suç tarihi itibariyle bu kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkındaki silinmeye dair koşulları düzenlemiş olup, mülga 3682 sayılı Adli Sicil Kanunu’na göre süre yönünden silinme koşulu oluşan ve silinmesi mümkün olan suçlara ilişkin adli sicil kayıtları mahkemelerce verilen silme kararlarına istinaden ya da Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce oluşturulan komisyonca adli sicil kaydından çıkartılmakta, Madde

metinlerinde “affa uğramış olsalar bile” ibaresi bulunan başta Anayasa’nın 76. maddesi ile bazı özel kanunlarda sayılan suç ve cezalar 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 10. maddesine istinaden istenildiğinde verilmek üzere arşiv kaydına alınmakta, aynı kanunun 12. maddesinde sayılan şartlar dışında silinmesine yasal olanak bulunmamaktadır.

Anayasa’nın 76. maddesine göre;

“Taksirli suçlar hariç toplam 1 yıl veya daha fazla hapis cezasını gerektiren suçtan hüküm giymiş olanlar, ”.............affa uğramış olsalar bile milletvekili seçilemezler.

Mülga 3582 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun adli sicildeki kaydın çıkartılması başlıklı 8. maddesine göre;

Cezanın çekildiği veya ortadan kalktığı veya düştüğü tarihten itibaren;

“c) Beş yıl veya daha az ağır hapis veya hapis veya ağır para cezasına mahkumiyet halinde diğer bir cürümden dolayı beş yıl içinde,

........................

e) (c) bendindeki suçlara mahkumiyetlerin suçu işlediği zaman onsekiz yaşını doldurmamış olan küçükler hakkında verilmesi halinde diğer bir cürümden dolayı iki yıl içinde,

Evvelce verilen ceza cinsinden bir cezaya veya daha ağır bir cezaya mahkum olunmadığı takdirde ilgilinin, Cumhuriyet Savcısının veya Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün talebi üzerine hükmü veren mahkemece veya talep edenin bulunduğu yer asliye ceza mahkemesince duruşma yapılmaksızın adli sicildeki kaydın çıkartılmasına karar verilir. Ertelenmiş olan hükmün esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde ise, bu tarih esas alınır. Bu kararların bir örneği Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne gönderilir.

Kanunlarda yapılacak değişiklikler sonucu suç olmaktan çıkarılan veya idari nitelikte cezaya dönüştürülen suçlarla ilgili bilgiler Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce resen adli sicil kayıtlarından çıkartılır.”

Adli sicil ve arşiv bilgilerinin silinmesini düzenleyen 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesine göre;

“ Arşiv bilgileri;

a) İlgilinin ölümü üzerine,

b) Anayasanın 76 ncı maddesi ile Türk Ceza Kanunu dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren;

1.Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşuluyla onbeş yıl geçmesiyle,

2.Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması koşulu aranmaksızın otuz yıl geçmesiyle,

c) Diğer mahkûmiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren beş yıl geçmesiyle,

tamamen silinir.

(2) Fiilin kanunla suç olmaktan çıkarılması halinde, bu suçtan mahkûmiyete ilişkin adlî sicil ve arşiv kayıtları, talep aranmaksızın tamamen silinir.

(3) Kanun yararına bozma veya yargılamanın yenilenmesi sonucunda verilen beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde, önceki mahkûmiyet kararına ilişkin adlî sicil ve arşiv kaydı tamamen silinir.”

5352 sayılı Adli Sicil Kanunun Geçici 2. maddesine göre;

“(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, Adalet Bakanlığı Adlî Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce toplanmış olsun veya olmasın, suç tarihi itibariyle bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki kayıtlar hakkında, 3682 sayılı Kanuna göre süre yönünden silinme koşulu oluşanlar silinir; diğer kayıtlar için bu Kanun hükümlerine göre işlem yapılır.

(2) Bu Kanunun yayımı tarihinde, Anayasanın 76.ncı maddesi ile bazı özel kanunlarda yer alan ve bir hak yoksunluğuna neden olan mahkûmiyetler bakımından, arşive alınan veya şartları oluştuğu halde ya da henüz şartları oluşmadığı için arşive alınmayan kayıtlar hakkında 12.nci maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.

(3) İkinci fıkrada sayılanlar dışında, birinci fıkra gereğince işlem yapılarak arşive alınan kayıtlar 3682 sayılı Kanunun 8.... maddesinde öngörülen sürelerin dolduğu veya ertelenmiş olan mahkûmiyetin esasen vaki olmamış sayıldığı hallerde bu tarih esas alınarak Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce silinir.”

Anayasa’nın 76. maddesi, 5252 sayılı Adli Sicil Kanunu’nun 12, geçici 2. maddesi ve mülga 3682 sayılı Kanunun 8. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde;

Anayasa’nın 76. maddesi ile bazı özel kanunlarda yer alan ve bir hak mahrumiyetine neden olan mahkumiyetler bakımından kaydın arşive alınma koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 15 yıl geçmesi ve yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alındığı takdirde dilekçe ile Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünden adli sicil arşiv kaydının silinmesini istemek yeterli olup, bu kayıtlar için dava açmaya gerek yoktur. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınmaması halinde, Anayasa’nın 76. maddesi ile bazı özel kanunlarda yer alan ve bir hak mahrumiyetine neden olan mahkumiyetler bakımından kaydın arşive alınma

koşullarının oluştuğu tarihten itibaren 30 yıl geçtikten sonra arşiv kayıtları silinebilmektedir.

Bu açıklamalara göre somut olaya bakıldığında; hükümlü ... hakkında ölümle biten kavgaya katılma suçundan verilen 1 yıl 10 ay 15 gün hapis cezasının süre itibariyle Anayasa’nın 76. maddesi kapsamında kaldığından ve Adli Sicil Kanunu’nun 12. maddesinde öngörülen sürenin geçmemesi nedeniyle 5352 sayılı Kanunun geçici 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca arşiv kaydından çıkartılmasının mümkün olmadığından, mahkemece arşiv kaydının silinmesine karar verilmesinde isabet bulunmadığından, arşiv kaydının silinmesine dair Doğubayazıt Ağır Ceza Mahkemesinin 31.03.2009 tarihli ve 2009/90 değişik iş sayılı kararının kanun yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

IV-Sonuç ve Karar: