Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2016/5883 K.2017/1942

Dolandırıcılık suçlarından Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 03/03/2011 tarihli ve 2009/423 esas, 2011/117 sayılı kararı kapsamında 20.000.- Türk Lirası (üç kez) adli para cezasına hükümlü ... hakkındaki adli para cezalarının, hapis cezasına çevrilerek,

iki saat çalışması karşılığı bir gün olmak üzere kamuya yararlı bir işte çalıştırılmasına ilişkin Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 16/07/2014 tarihli ve 2014/1-5338, 5339, 5340 sayılı kararlarını müteakip, yapılan tebligata rağmen süresinde başvurmadığından adli para cezalarının hapis cezasına çevrilerek infazı sırasında, kamuya yararlı bir işte çalıştırma kararının kendisine tebliğ edilmediğinden bahisle yaptığı itirazın, merciide hata nedeniyle reddine ilişkin Ankara 1. İnfaz Hakimliğinin 25/12/2015 tarihli ve 2015/3422 esas, 2015/3397 sayılı kararına yönelik itirazın,

mahkemesince esastan bir karar verilmek üzere kabulüne dair mercii Ankara 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 08/01/2016 tarihli ve 2016/21 değişik iş sayılı kararı sonrası hükümlünü talebinin kabulü ile kamuya yararlı bir işte ücretsiz çalışma cezası kararına ilişkin yeniden tebligat çıkarılmasına dair Ankara 1. İnfaz Hakimliğinin 18/01/2016 tarihli ve 2015/3422-3397 sayılı ek kararı ile ilgili olarak;

4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunun genel gerekçesinde, infaz yargıçlığının kuruluş amacı ve görevleri, infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular haklarında yapılan işlemlere veya bunlarla ilgili faaliyetlere yönelik şikayetleri incelemek ve karara bağlamak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek olarak açıklanmış, böylece hükümlü ve tutuklu haklarının Anayasa ve uluslararası normlara uygun olarak korunması ve geliştirilmesi sağlanmış olacağı açıklanmıştır.

Anılan Yasanın birinci maddesinin ilk fıkrasında ise: "Bu Kanun, ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlere yönelik şikayetleri incelemek, karara bağlamak ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirmek üzere kurulan infaz hâkimliklerine ilişkin hükümleri kapsar" hükmüne yer verilmiştir.

Bu maddenin gerekçesinde de "işlem" deyiminin hükümlü ve tutuklular hakkında yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre hukuki sonuç doğurmaya yönelik her türlü karar, önlem ve irade açıklamalarını, "faaliyet" deyiminin ise hükümlün ve tutukluların konumlarında değişiklik yapan her türlü eylemler ile iyileştirme ve eğitim (tretman) programlarına uygun olarak yapılan çalışmalarını kapsadığı belirtilmiştir.

Bu açıklamalardan anlaşıldığı gibi İnfaz Hakimliğinin görevleri infaz kurumlarında yönetsel işlemlerin şikayet yoluyla yargıç güvencesinde denetlenmesine ilişkindir. 4675 sayılı Yasanın 4. maddesinde, tüketici yöntemle sayıldıktan sonra, bu maddenin son fıkrasında, "kanunlarda başka bir yargı merciine bırakılan konulara ilişkin hükümler saklıdır" hükmüne yer verilmiştir.

Bu maddenin 2. fıkrasında yer alan "hükümlülerin cezalarının infazı" deyimi geniş kapsamlı olup belirtilen son fıkra hükmüyle birlikte yorumlanarak kapsamı belirlenmelidir.

Öte yandan, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98. maddesinin 1. fıkrasında "mahkumiyet hükmünün yorumunda veya çektirilecek cezanın hesabında duraksama olursa, cezanın kısmen veya tamamen yerine getirilip getirilemeyeceği ileri sürülür ya da sonradan yürürlüğe giren kanun, hükümlünün lehinde olursa, duraksamanın giderilmesi veya yerine getirilecek cezanın belirlenmesi için hükmü veren mahkemeden karar istenir" hükmüne yer verilmiştir.

Bu açıklamaların ışığında somut olay değerlendirildiğinde: 5275 sayılı Kanunun 105/A maddesinde, denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezasının infazına karar verilen hükümlünün, kamuya yararlı bir işte çalıştırma yükümlülüğüne tabi tutulmasına ilişkin denetimli serbestlik müdürlüğü işlemlerine karşı başvurunun İnfaz Hakimliğine yapılacağının açıkça belirtildiği, somut olayda 5275 sayılı Kanunun 106/3. maddesi uyarınca belirlenen kamuya yararlı bir işte çalıştırılması kararına yönelik başvuruların ise hangi mahkemeye yapılacağının madde metninde belirtilmediği,

bu nedenle sorunun genel hükümler uyarınca çözümünün gerekmesi karşısında; hükümlü hakkında Ankara 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 07/08/2015 tarihli ve 2015/271 değişik iş sayılı kararı kapsamında verilen adli para cezalarından çevrilme 1825 gün hapis cezasının kamuya yararlı bir işte çalıştırma cezasına çevrilmesine ilişkin kararların usulüne uygun tebliğ edilmediğinden bahisle yeniden tebliği istemiyle yapılan başvuru hakkında, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 98. maddesi uyarınca hükmü veren mahkeme tarafından karar verilmesi gerektiği gözetilmeden,

yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 02.11.2016 gün ve 94660652-105-06-1104-2016-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA