Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2021/12103 K.2021/15220

Yargıtay 3. Ceza Dairesinin, 23.05.2019 tarih, 2019/4429 Esas - 2019/11407 Karar sayılı ilamına karşı Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 21/10/2021 tarih KD - 2021/120035 sayılı itiraznamesi ile;

"İtiraz istemimize konu Salihli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/132 Esas sayılı dosyasında, sanık ... hakkında, üzerine atılı “kardeşe karşı kasten yaralama” eyleminden cezalandırılması istemiyle açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda;

Salihli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 08/12/2015 gün ve 2015/132 (E) ve 2015/564 (K) sayılı ilamı ile sanık ... hakkında; kardeşe karşı kasten yaralama suçundan TCK’nin 86/2, 58/3. (seçimlik hak olarak hapis cezası tercih edilerek), 62, 53, 58. maddeler gereğince 5 ay hapis cezası vermiştir.

Anılan yerel mahkeme kararının sanık ... ve sanık hakkında şikayetçi olmayan ve katılma talebi de bulunmadığı için sanık lehine temyiz yetkisi bulunmayan mağdur ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay 3. Ceza Dairesinin 23.05.2019 gün ve 2019/4429 Esas, 2019/11407 Karar sayılı ilamıyla;

"1- Mağdurun sanık hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Mağdurun sanık lehine hükmü temyize yetkisi bulunmadığından ve mahkemece alınan 08/10/2015 tarihli beyanında sanık hakkındaki şikayetinden vazgeçmesi nedeni ile katılan sıfatı bulunmayan mağdurun hükmü temyiz etme hakkı bulunmadığından, mağdur tarafından yapılan temyiz isteminin 5320 sayılı Kanun’un 8/1. maddesi gereğince yürürlükte bulunan 1412 sayılı CMUK’un 317. maddesi uyarınca REDDİNE,

2- Sanığın hakkında kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Anayasa Mahkemesinin 24.11.2015 tarih ve 29542 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 08.10.2015 tarih ve 2014/140 Esas - 2015/85 Karar sayılı kararı ile 5237 sayılı TCK'nin 53. maddesindeki bazı ibareler iptal edilmiş ise de bu husus infaz aşamasında dikkate alınabileceğinden bozma nedeni yapılmamıştır.

Yapılan yargılamaya, toplanan ve karar yerinde açıklanan delillere, mahkemenin kovuşturma sonucunda oluşan inanç ve takdirine, gösterilen gerekçeye ve uygulamaya göre sanığın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün isteme uygun olarak ONANMASINA,"

Karar verilmiş olup sanık hakkındaki mahkumiyet kararı 23.05.2019 tarihinde kesinleşmiştir.

Hükümlü ..., Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığımıza hitaben Salihli T Tipi Ceza İnfaz Kurumundan göndermiş olduğu 20.09.2021 itiraz istemli tarihli dilekçesi ile;

Hakkında mahkumiyetine ilişkin kararın verildiği 08/12/2015 tarihli son celsede cezaevinde olduğunu, yokluğunda duruşma yapıldığını, SEGBİS ile bağlanmadığını, son sözünün sorulmadığını, duruşmalardan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan CMK’nin 193 ve 196. maddelerine aykırı olarak karar verilmek suretiyle savunma hakkının kısıtlandığını belirtmiştir.

Tüm dosya kapsamından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda;

Salihli Cumhuriyet Başsavcılığının 24/03/2015 Tarih, 2015/551 Esas sayılı iddianamesi ile sanık hakkında 5237 sayılı TCK'nin 86/2, 86/3-a, 53/1, 58. maddeleri gereğince kardeşe karşı kasten yaralama suçundan cezalandırılması istemi ile Salihli 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2015/132 Esas sayılı dosyası üzerinden kamu davası açıldığı, yargılamanın 08/12/2015 tarihinde 3. oturumda sonuçlandığı, sanık ...’in savunmasının 08/10/2015 tarihli, (2) no.lu oturumda alındığı,

gerek duruşma tutanağına yansıyan bilgiler ve adli sicil kaydından gerekse UYAP ekranı sorgulama bilgilerinden, sanığın savunmasının alındığı tarihte başka suçtan hükümlü olup denetimli serbestlik müdürlüğü bünyesinde kamu hizmetinde çalıştığı, savunmasının alındığı oturum ve devam eden yargılama sürecinde, sanığın duruşmalardan bağışık tutulması yönünde bir isteminin olmadığı, mahkemece sanık hakkında duruşmalardan bağışık tutulması yönünde verilmiş herhangi bir ara kararının da bulunmadığı, sanığın kardeşi kasten yaralama suçundan cezalandırılmasına ilişkin kararın yokluğunda verildiği anlaşılmıştır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun;

“Sanığın duruşmada hazır bulunmaması” kenar başlıklı 193. maddesinde;

“(1) Kanun'un ayrık tuttuğu hâller saklı kalmak üzere, hazır bulunmayan sanık hakkında duruşma yapılmaz. Gelmemesinin geçerli nedeni olmayan sanığın zorla getirilmesine karar verilir.

(2) (Ek: 25/5/2005 - 5353/28 md.) Sanık hakkında, toplanan delillere göre mahkûmiyet dışında bir karar verilmesi gerektiği kanısına varılırsa, sorgusu yapılmamış olsa da dava yokluğunda bitirilebilir.”,

“Sanığın mahkemeden uzaklaşması” kenar başlıklı 194. maddesinde;

“(1) Mahkemeye gelen sanığın duruşmanın devamı süresince hazır bulunması sağlanır ve savuşmasının önüne geçmek için mahkeme gereken tedbirleri alır.

(2) Sanık savuşur veya ara vermeyi izleyen oturuma gelmezse, önceden sorguya çekilmiş ve artık hazır bulunmasına mahkemece gerek görülmezse, dava yokluğunda bitirilebilir.”,

“Sanığın yokluğunda duruşma” kenar başlıklı 195. maddesinde;

“(1) Suç, yalnız veya birlikte adlî para cezasını veya müsadereyi gerektirmekte ise; sanık gelmese bile duruşma yapılabilir. Bu gibi hâllerde sanığa gönderilecek davetiyede gelmese de duruşmanın yapılacağı yazılır.”,

“Sanığın duruşmadan bağışık tutulması” kenar başlıklı 196. maddesinde;

“(1) Mahkemece sorgusu yapılmış olan sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafii isterse, mahkeme sanığı duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutabilir.

(2) Sanık, alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Sorgu için belirlenen gün, Cumhuriyet savcısı ile sanık ve müdafiine bildirilir. Cumhuriyet savcısı ile müdafiin sorgu sırasında hazır bulunması zorunlu değildir. Sorgusundan önce sanığa, ifadesini esas mahkemesi huzurunda vermek isteyip istemediği sorulur.

(3) Sorgu tutanağı duruşmada okunur.

(4) (Değişik: 15/08/2017 - KHK - 694/147 md.; Aynen kabul: 01/02/2018 - 7078/142 md.) Hâkim veya mahkemenin zorunlu gördüğü durumlarda, aynı anda görüntülü ve sesli iletişim tekniğinin kullanılması suretiyle yurt içinde bulunan sanığın sorgusu yapılabilir veya duruşmalara katılmasına karar verilebilir.

(5) Hastalık veya disiplin önlemi ya da zorunlu diğer nedenlerle yargılamanın yapıldığı yargı çevresi dışındaki bir hastahane veya tutukevine nakledilmiş olan sanığın, sorgusu yapılmış olmak koşuluyla, hazır bulundurulmasına gerek görülmeyen oturumlar için getirilmemesine mahkemece karar verilebilir.

(6) Yurt dışında bulunan sanığın, belirlenen duruşma tarihinde hazır bulunmasının zorluğu halinde, bu tarihten önce duruşma açılarak veya istinabe suretiyle sorgusu yapılabilir.”,

“Hukuka kesin aykırılık hâlleri” kenar başlıklı 289/1-h maddesinde;

“(1) Temyiz dilekçesi veya beyanında gösterilmiş olmasa da aşağıda yazılı hâllerde hukuka kesin aykırılık var sayılır:

...h) Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması.”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri "doğrudan doğruyalık - vasıtasızlık"tır. Bu nedenle CMK'nin 193/1. maddesinde "sanık olmaksızın yargılama olmaz" genel kuralına, istisnalarına ise aynı Kanun'un 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204. maddelerinde yer verilmiştir. Alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar hariç olmak üzere, kendisinin de kabulüne bağlı olarak sanık istinabe suretiyle sorguya çekilebilir. Görüntülü ve sesli iletişim tekniği kullanılarak sorgu yapma imkanı yine CMK'nin 196/4. maddesine göre mümkün kılınmıştır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6/1. maddesi cezai bir suç ile itham edilen herkesin, kendini savunma, iddia tanıklarını sorguya çekme veya çektirme, duruşmada kullanılan dili anlamadığı veya konuşamadığı takdirde bir tercüman yardımından para ödenmeksizin yararlanması haklarını güvence altına almıştır.

Buna bağlı olarak kovuşturma aşamasında;

- Genel kural, sanığın duruşmada hazır bulundurulmasıdır. Bu hak ciddi nedenlere dayalı olarak mahkeme kararı ile sınırlandırılabilir.

- İlk ve son savunmanın yapıldığı, esasa ilişkin delillerin toplandığı oturumlara sanığın SEGBİS yolu ile katılması veya sanığın duruşmada hazır bulunmaktan bağışık tutulması, sanık veya bu hususta sanık tarafından yetkili kılındığı hâllerde müdafiinin açık kabulüne dayalı olmalıdır.

Yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde; aynı yargı çevresinde Salihli T Tipi Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olduğu anlaşılan sanık ...’in, yargılama sürecinde duruşmalardan bağışık tutulması yönünde bir isteminin olmadığı, mahkemece sanığın duruşmadan bağışık tutulmak isteyip istemediği sorulmadan ve bu hususta bir karar da alınmadan, hükmün açıklandığı son oturumda hazır bulundurulmadan hükümlülüğüne karar verilmesi suretiyle 5271 sayılı CMK'nin 196 ve 289/1-h maddelerine aykırı davranılarak savunma hakkının kısıtlanması,

Usul ve yasaya aykırı olduğundan buna ilişkin hükümlü ... tarafından yapılan İTİRAZIN KABULÜNE,

Karar verilmesi gerektiği değerlendirilerek itiraz yoluna gidilmesi zorunluluğu doğmuştur.