Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2022/962 K.2022/1263

... M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'ün, haftalık 20 dakikalık telefon ile görüşme hakkının tek numara ve tek seferle sınırlandırılmaması talebinin kabulüne ilişkin ... İnfaz Hâkimliğinin 09/09/2021 tarihli ve 2021/1097 Esas, 2021/1188 sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii ... Ağır Ceza Mahkemesinin 20/09/2021 tarihli ve 2021/690 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu'nun 4. maddesinde, infaz hâkimlerinin görevlerinin;

''1. Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak.

2. Hükümlülerin cezalarının infazı, müşahadeye tâbi tutulmaları, açık cezaevlerine ayrılmaları, izin, sevk, nakil ve tahliyeleri; tutukluların sevk ve tahliyeleri gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak.

3. Hükümlü ve tutuklular hakkında alınan disiplin tedbirleri ve verilen disiplin cezalarının kanun, veya diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak.

4. Ceza infaz kurumları ve tutukevleri izleme kurullarının kendi yetki alanlarına giren ceza infaz kurumları ve tutukevlerindeki tespitleri ile ilgili olarak düzenleyip intikal ettirdikleri raporları inceleyerek, varsa şikâyet niteliğindeki konular hakkında karar vermek.

5. Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararlara karşı yapılan şikâyetleri incelemek.

6. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mahsup, ceza zamanaşımı ve hükümlünün ölümü hâllerinde verilecek kararlar da dahil olmak üzere hâkim veya mahkeme tarafından verilmesi gerekli kararları almak ve işleri yapmak.

7. Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.'' olarak sayıldığı,

Anılan Kanun'un İnfaz Hâkimliğine şikâyet ve usulün düzenlendiği 5. maddesinin ise; ''Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlerin ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararların kanun veya diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle bu karar, işlem veya faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren onbeş gün, herhalde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluyla infaz hâkimliğine başvurulabilir.

Şikâyet, dilekçe ile doğrudan doğruya infaz hâkimliğine yapılabileceği gibi; Cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumu ve tutukevi müdürlüğü aracılığıyla da yapılabilir. İnfaz hâkimliği dışında yapılan başvurular hemen ve en geç üç gün içinde infaz hâkimliğine gönderilir. Sözlü yapılan şikâyet, tutanağa bağlanır ve bir sureti başvurana verilir.

Şikâyet yoluna, kendisi ile ilgili olmak kaydıyla hükümlü veya tutuklu ya da eşi, anası, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu veya kardeşi, müdafii, kanunî temsilcisi veya ceza infaz kurumu ve tutukevi izleme kurulu başvurabilir.

Şikâyet yoluna başvurulması, verilen kararın, yapılan işlem veya faaliyetin yerine getirilmesini durdurmaz. Ancak, infaz hâkimi giderilmesi güç veya imkansız sonuçların doğması ve karar, işlem veya faaliyetin açıkça hukuka aykırı olması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda karar, işlem veya faaliyetin ertelenmesine veya durdurulmasına karar verebilir.'' şeklinde düzenlendiği,

İnfaz Hâkimliğince şikâyet üzerine verilen kararlar başlıklı 6. maddenin birinci fıkrasının ise "Şikâyet başvurusu, 5 inci maddede yazılı sürenin geçmesinden sonra veya infaz hâkimliğinin görev ve yetki alanı dışında kalan bir karar, işlem veya faaliyete karşı ya da başvuru hakkı olmayan kimselerce yapılmışsa infaz hâkimi, başvuru dilekçesini esasa girmeden reddeder; şikâyet başvurusu başka bir yargı merciinin görevi içerisinde ise o mercie gönderir.'' şeklinde olduğu, anılan mevzuat hükümleri hep birlikte değerlendirildiğinde;

İnfaz Hâkimliğinin görevinin ceza infaz kurumunda yer alan tutuklu ve hükümlülere ilişkin cezaevi idaresinin eylem ve işlemlerinin şikâyet yolu ile kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgeler ile hukukun genel ilkelerine uygunluğunun denetlenilmesine ilişkin olduğu, dolayısı ile infaz hâkimliğinin tutuklu ve hükümlülerin talebiyle olsa dahi idare yerine geçerek idarî nitelikte işlem tesis edemeyeceği yahut idarenin yetki ve görevi dahilinde olan bir hususta idare yerine kabul veya red kararı veremeyeceği, bu husustaki görevinin münhasıran idarenin faaliyet ve işlemlerinin denetiminden ibaret olduğu,

Somut olayda, Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevlerinde Hükümlü ve Tutukluların Dışarıdaki Yakınlarıyla Telefonla Görüşmeleri Hakkında Yönetmeliğin 74/2. maddesinin f bendinde yer alan "Hükümlüler görüşebilecekleri yakınlarından bir veya birden fazla kişi ile haftada bir kez ve bir telefon numarası ile bağlantı kurarak kesintisiz görüşme yapabilir.” şeklindeki düzenlemeye dayanarak ...

M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün hükümlü ve tutuklulara haftalık tek seferde kullanılmak üzere dışarıdaki yakınlarıyla 20 dakikalık telefon ile görüşme imkanı tanınması şeklindeki genel nitelikli işlemi üzerine, hükümlünün talebinin, bu görüşme hakkının birden fazla numara ile yapılabilmesinin sağlanmasına yönelik olduğu, bu talebin ceza infaz kurumu idaresinin idarî tasarruf alanına giren bir husus olduğu,

hal böyle olunca öncelikle ilgili ceza infaz kurumu idaresi tarafından hükümlünün talebine yönelik bir karar verilmesi bu karara ilgililer tarafından anılan Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca infaz hâkimliği nezdinde şikâyette bulunulması durumunda ancak infaz hâkimliği tarafından idarenin işlemine yönelik inceleme yapılabileceği, henüz cezaevi idaresi tarafından usule uygun olarak tesis edilmiş bir idari işlem bulunmadığı dolayısı ile infaz hâkimliğinin görev ve yetkisinden söz edilemeyeceği cihetle, 4675 sayılı Kanun'un 6/1. maddesi uyarınca başvurunun esasa girmeden reddi gerekirken,

yazılı şekilde esasa ilişkin inceleme yapılarak kabulüne karar verildiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Yüksek Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 14/12/2021 gün ve 94660652-105-47-22507-2021-Kyb sayılı yazılı istemlerine müsteniden Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamesi ile Dairemize ihbar ve dava evrakı gönderilmekle, incelenerek gereği düşünüldü;

TÜRK MİLLETİ ADINA