Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2023/5406 K.2023/8295

Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'ın, anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce uygulanan koridor ve havalandırmaya bakan koğuş pencerelerinde bulunan kaplamaların sökülerek, bunun yerine cam filmi yapılması şeklindeki uygulama nedeniyle, cam filminin dışarıdan bakıldığında oda içerisini gösterdiği ve bu şekilde özel hayatlarının ve mahremiyetlerinin ihlal edildiğinden bahisle kaldırılması yönündeki taleplerinin anılan Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 19.08.2022 tarihli üst yazıları ile reddine müteakip, şikayetin kabulüne ve Ceza İnfaz Kurumu uygulamasının iptaline, yeniden değerlendirme yapılmak ve karar alınmak üzere dosyanın Ceza İnfaz

Kurumuna gönderilmesine ilişkin ... 1. İnfaz Hakimliğinin, 09.09.2022 tarihli ve 2022/5494 Esas, 2022/5623 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair merci ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 04.10.2022 tarihli ve 2021/4598 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 12.05.2023 tarihli ve 94660652-105-06-28511-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve 2023/58031 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.06.2023 tarihli ve 2023/58031 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğinin güvenlik ve gözetim servisi başlıklı 10 uncu maddesinde, "(1) Güvenlik ve gözetim servisi; kurumun güvenliği, düzeni ve disiplininden sorumludur. Güvenlik ve gözetim servisinde; infaz ve koruma başmemurları ile infaz ve koruma memurları görev yapar... (5) İnfaz ve koruma memuru, kurumun güvenlik, düzen ve disiplininin sağlanması, hükümlülerin kurum içindeki hareketlerinin takip ve kontrolü ile gözetimi ve kurumun ... tutulması ile hükümlülerin iç yönergelere uygun surette hareket etmelerini sağlamakla görevli olup, müdür ve ikinci müdür veya bunların bulunmadığı yerlerde idare memuru ile infaz ve koruma başmemuru tarafından verilen görevleri yapar." şeklinde düzenlendiği,

Dosya kapsamına göre, her ne kadar ...

1. İnfaz Hakimliğinin 09.09.2022 tarihli kararının gerekçesinde Avrupa Konseyi ve Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı iş birliği ile hazırlanan, Sivil İzleme Kurullarının Etkinliğinin Avrupa Standartları Doğrultusunda Arttırılması Projesi kapsamında düzenlenen 2021 tarihli Hakimler ve Cumhuriyet savcıları için Ceza İnfaz Kurumu İzleme El Kitabında belirtilen açıklamalar ışığında, özellikle Kadın Tutuklu ve Hükümlülere Yönelik Muameleye İlişkin Bankok Kuralları, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi Tavsiye Kararları ( CM/Rec), Avrupa Cezaevi Kuralları (EPR),

Birleşmiş Milletler Mahkumlara Uygulanacak Muameleye İlişkin Standart Asgari Mandela Kuralları dikkate alındığında, kadın hükümlü/tutuklularla ilgili özel düzenlemelere ilaveten, yetkililerin, onların ceza infaz kurumunda tutulmasının herhangi bir yönünü etkileyen bir karar aldıklarında, bu tür uygulamaların hükümlü/tutukluların sosyal, psikolojik, bedensel ve mesleki ihtiyaçlarına özel dikkat göstermeleri gerektiği,

kadın hükümlü/tutukluların ceza infaz kurumu personeli tarafından gizlice izlendikleri ve mahremiyetlerinin ihlal edildiği algısının oluşturulmasının yerinde olmadığı ve hükümlü/tutukluların ortak yaşam alanları ile havalandırma bahçelerini gören kamera olduğu ve bu yolla denetlenebildikleri belirtilmesine karşın, neden havalandırma bahçelerini gören pencerelere film uygulaması yapıldığı hususunun gerekçelendirilmediği,

anılan Ceza İnfaz Kurumu'nun üst yazısında belirtilen uygulamasının denetime elverişli ve gerekçeli olmaması nedeniyle şikayet edenlerin şikayetinin kabulüne, ceza infaz kurumu uygulamasının iptaline ve yeniden değerlendirme yapılmak ve karar alınmak üzere dosyanın Ceza İnfaz Kurumuna gönderilmesine karar verilmiş ise de,

Sincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 19.08.2022 tarihli bahse konu üst yazısında,

Ceza İnfaz Kurumlarında toplu firar, isyan, rehin alma hükümlü ve tutukluların birbirini baskı altına alması, yangın çıkarma ve sair olumsuz eylemlerin önüne geçilmesi, odalar arası örgütsel irtibat ve haberleşmenin önüne geçilmesi, tutuklu ve hükümlülerin intihar ve kendilerine zarar verme ihtimalinde müdahale edilebilmesi, tünel kazma girişimlerinin tespit edilmesi, güvenlik ve gözetim servisi personelinin kurum ana koridorları, şebeke kısımları ve oda önlerinde gözetim ve denetim yapması,

şebeke aralarından ve oda kapılarında bulunan gözetleme pencerelerinden oda içlerinin kontrol edilmesi gerekçeleriyle anılan uygulamanın yapıldığını, cam filmi uygulaması yapılan pencere camlarının koğuş içinde her hükümlü için dizayn edilmiş barındırıldığı oda içini, tuvalet yada banyo alanını kesinlikle görebilecek bir açıda veya özellikte bulunmadığı, koğuşların fiziki ve mimari yapısının da bu duruma müsaade etmediği, mahremiyet veya özel alanı görebilecek bir durumun bulunmadığı belirtilerek yapılan uygulamanın gerekçelerinin gösterildiği,

...

1. İnfaz Hakimliğinin 09.09.2022 tarihli kararında her ne kadar kadın hükümlü/tutukluların ceza infaz kurumu personeli tarafından gizlice izlendikleri ve mahremiyetlerinin ihlal edildiği algısının oluşturulmasının yerinde olmadığı belirtilmiş ise de, böyle bir algının subjektif olduğu ve hükümlülerin bu algıya kapılmalarını gerektirecek maddi bir vakanın gösterilmediği, kaldı ki hükümlülerin barınma alanlarının dışarıdan görüldüğü ve mahremiyetlerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkin olarak,

şikayete konu cam filmlerinin mahremiyeti ihlal edip etmediğine dair mahallinde keşif yapılarak durumun tayin ve takdiri gerektiği cihetle, eksik araştırmaya dayalı olarak verilen ... 1. İnfaz Hakimliğinin 09.09.2022 tarihli ve 2022/5494 Esas, 2022/5623 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin, (1), (2) ve (3) üncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir. (2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar. Şeklinde düzenlenmiştir.

2. Ceza İnfaz Kurumunun, kurum güvenliği ile hükümlü ve tutukluların güvenliğinin sağlanması, kurumda belli bir düzen ve disiplinin sağlanması, örgütsel haberleşmenin önüne geçilmesi amacıyla, teknik bir görüntüleme cihazı veya kamera sistemi bulunmadığından, gözetim ve denetim kapsamında kalan ortak iç mekan ve havalandırma bahçelerinin izlenmesine imkan sağlayacak, her hükümlü için koğuş içinde dizayn edilmiş olan oda içini, tuvalet ya da banyo alanını görmeyecek şekilde ortak yaşam alanlarını ve havalandırma bahçelerini gören pencerelerde yaptığı cam film uygulamasında herhangi bir

hukuka aykırılık bulunmadığından, uygulamaya yönelik hükümlülerin yaptığı şikayetin reddi yerine kabulüne dair İnfaz Hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın kabulü yerine reddine dair itiraz merciince verilen karar Kanun’a aykırı olup, Kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 04.10.2022 tarihli ve 2021/4598 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,