Yargıtay 1. Ceza Dairesi E.2023/7484 K.2023/6562

... 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü ...'un, kargo yoluyla kendisine gelen akort cihazının kendisine teslim edilmemesine ilişkin şikayetinin kabulü ile cihazın hükümlüye verilmesine dair ... 1. İnfaz Hakimliğinin 26.01.2023 tarihli ve 2023/348 Esas, 2023/469 Karar sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 14.02.2023 tarihli ve 2023/168 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak;

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.07.2023 tarihli ve 94660652-105-59-8240-2023-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma

istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve 2023/86806 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuryet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve 2023/86806 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun "İnfaz hakimliklerinin görevleri" başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, "İnfaz hâkimliklerinin görevleri şunlardır :1. Hükümlü ve tutukluların ceza infaz kurumları ve tutukevlerine kabul edilmeleri, yerleştirilmeleri, barındırılmaları, ısıtılmaları ve giydirilmeleri, beslenmeleri, temizliklerinin sağlanması, bedensel ve ruhsal sağlıklarının korunması amacıyla muayene ve tedavilerinin yaptırılması, dışarıyla ilişkileri, çalıştırılmaları gibi işlem veya faaliyetlere ilişkin şikâyetleri incelemek ve karara bağlamak" şeklinde,

4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu'nun "İnfaz hakimliklerinin görevleri" başlıklı 5 ... maddesinde, "Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde hükümlü ve tutuklular hakkında yapılan işlemler veya bunlarla ilgili faaliyetlerin ya da Cumhuriyet savcısının ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin verdiği kararların kanun veya diğer mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle bu karar, işlem veya faaliyetlerin öğrenildiği tarihten itibaren onbeş gün, herhalde yapıldığı tarihten itibaren otuz gün içinde şikâyet yoluyla infaz hâkimliğine başvurulabilir" şeklinde,

Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Dışarıdan gönderilen hediyeleri kabul etme hakkı" başlıklı 77 nci maddesinde yer alan, "Kapalı kurumlardaki hükümlü, mensup olduğu dinin ... günlerinde, yılbaşında ve nüfus kaydında belirtilen doğum günlerinde dışardan gönderilen ve kurum güvenliği için tehlikeli olmayan hediyeyi, aşağıda belirtilen esaslar dahilinde kabul etme hakkına sahiptir: a) Hükümlü, hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebilir...." şeklinde,

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un "Oda ve eklentilerinde bulundurulabilecek kişisel eşyalar" başlıklı 35 ... maddesinde yer alan, “Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin oda ve eklentilerinde bulundurabilecekleri veya bulunduramayacakları kişisel eşya, gıda, tıbbî malzeme ve diğer ihtiyaç maddeleri yönetmelikle düzenlenir.” şeklindeki düzenleme ile Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmeliğin 7 nci maddesinde yer alan, "Hükümlülerin koğuş, oda ve eklentilerinde birer adet palto, manto ve mont, iki adet ceket veya ceket yerine kullanılabilen hırka,

dört adet pantolon ve/veya etek, bayan için iki adet elbise, bir takım eşofman, dört adet gömlek, iki adet kazak, iki takım pijama, bir spor ayakkabısı, bir kışlık ayakkabı, bir iskarpin, üç adet tişört, iki adet kravat, bir adet kemer, gerektiği kadar iç çamaşırı, çorap, bir terlik, havlu ve bir bornoz ile kaşkol, 25/11/1925 tarihli ve 671 sayılı Şapka İktisâsı Hakkında Kanuna aykırı olmayan bir adet şapka bulundurulmasına izin verilir." şeklinde, anılan Yönetmeliğin ''Elektronik eşyalar'' başlıklı 9 uncu maddesinde;

''Koğuş, oda ve eklentilerinde, kantinden temin edilmek koşuluyla, bir adet otuzyedi ekran televizyon ile elektrikli su ısıtıcısı, saç kurutma makinesi ve büro tipi buzdolabı ile kurumun bulunduğu coğrafi bölgenin iklim koşulları dikkate alınarak, her koğuş veya odada bir adet vantilatör bulundurulmasına izin verilebilir.

Ayrıca her hükümlü, kurum kantininden satın almak kaydıyla bir adet kulaklıklı küçük el radyosu bulundurabilir.'' şeklinde yer alan düzenlemelere nazaran,

1-İnfaz Hakimliğinin görevinin ceza infaz kurumunda yer alan tutuklu ve hükümlülere ilişkin cezaevi idaresinin eylem ve işlemlerinin şikâyet yolu ile kanun, tüzük, yönetmelik ve genelgeler ile hukukun genel ilkelerine uygunluğunun denetlenmesine ilişkin olduğu, dolayısı ile infaz hâkimliğinin tutuklu ve hükümlülerin talebiyle olsa dahi idare yerine geçerek idarî nitelikte işlem tesis edemeyeceği, yahut idarenin yetki ve görevi dahilinde olan bir hususta idare yerine red kararı veremeyeceği, bu husustaki görevinin münhasıran idarenin faaliyet ve işlemlerinin denetiminden ibaret olduğu,

Somut olayda adı geçen hükümlüye kargo ile gönderilen akort cihazının kanuni düzenlemelere uymadığından bahisle teslim edilmemesi üzerine hükümlü tarafından ilgili idareye başvuruda bulunmaksızın, doğrudan şikayette bulunduğu, hükümlünün şikayetine konu meseleyle ilgili öncelikle ilgili Ceza İnfaz Kurumuna müracaat etmesini müteakip, ceza infaz kurumunca verilecek karar sonrasında kararın veya uygulamanın beğenilmemesi halinde şikayet hakkının kullanılmasının gerektiği, ancak bu halde ceza infaz kurumu işleminin denetlenmesi imkanının olacağı, dosya kapsamında ise,

şikayet ve karar tarihinde hükümlünün talebine dair önceden ceza infaz kurumuna başvurulması sonucu verilmiş veya yapılmış infaz hakimliğince incelenebilir bir ceza infaz kurumu işlemi ya da kararı bulunmadığı cihetle, 4675 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca infaz hakimliğince talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde esasa ilişkin inceleme yapılarak şikayetin kabulü kararı verildiği gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

2-İnfaz Hakimliğince hükümlüye teslim edilmeyen akort cihazının kurumda bulunduğu ancak kurumda bulunanların ihtiyacını karşılamaya yetmediği, odada bulunacak bahse konu eşyanın Ceza İnfaz Kurumu güvenliği ve disiplini açısından tehlike yaratmayacağı gibi odada akort cihazı bulundurmada hakimlikçe mahzur görülmediği, cihazın hükümlüye ulaşmasının makul olmayan bir zaman alabileceği, idareye karşı gereksiz bir tepkiye sebep olabileceği kanaatine varıldığından bahisle şikayetin kabulüne karar verilmiş ise de, hükümlünün dışarıdan gönderilen kitap ve giyim eşyası dışında hediye kabul etmesinin mümkün bulunmadığı,

oda içerisinde Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelikte belirtilen kişisel eşya, gıda, tıbbî malzeme ve diğer ihtiyaç eşyalarının bulundurulabileceği, yine anılan yönetmelikte kantinden temin edilmek koşulu ile belirtilen elektronik eşyaları hükümlünün bulundurabileceği düzenlemeleri karşısında, somut olayda hükümlüye kargo yolu ile hediye olarak gönderilen akort cihazının infaz kurumunun düzeni ve güvenliği için oluşturulan mevzuat uyarınca kabul edilemeyeceği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 ncu maddesinin, (1), (2) ve (3) ncü fıkraları; (1) Hâkim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümde hukuka aykırılık bulunduğunu öğrenen Adalet Bakanlığı, o karar veya hükmün Yargıtayca bozulması istemini, yasal nedenlerini belirterek Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı olarak bildirir.

(2) Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, bu nedenleri aynen yazarak karar veya hükmün bozulması istemini içeren yazısını Yargıtayın ilgili ceza dairesine verir. (3) Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar. Şeklinde düzenlenmiştir.

2. 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 4 ve 6 ncı madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, İnfaz Hakimliğinin görevinin ceza infaz kurumunda yer alan tutuklu ve hükümlülere ilişkin cezaevi idaresinin eylem ve işlemlerinin şikayet yolu ile kanun veya diğer mevzuat hükümleri ile hukukun genel ilkelerine uygunluğunun denetlenmesine ilişkin olduğu, İnfaz Hakimliğince hükümlü veya tutuklu tarafından yapılan şikayetin kabulü halinde cezaevi idaresi tarafından verilen kararın veya yapılan işlemin iptaline ya da faaliyetin durdurulmasına veya ertelenmesine karar verilebilecektir.

3. Somut olayda hükümlü tarafından cezaevi idaresine yapılan talep üzerine cezaevi idaresi tarafından verilmiş veya yapılmış İnfaz hakimliğince denetlenebilecek işlem ya da faaliyet bulunmadığı halde hükümlünün doğrudan İnfaz hakimliğine verdiği 18.01.2023 tarihli dilekçesi üzerine İnfaz hakimliğince verilen karara karşı yapılan itirazın bu sebeple kabulü yerine reddine dair itiraz mercince verilen karar Kanun’a aykırı olup, tebliğnamedeki (1) nolu kanun yararına bozma istemi yerinde görülmüştür. Bozma sebebine göre tebliğnamedeki (2) nolu kanun yararına bozma istemi konusunda bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının tebliğnamedeki (1) nolu kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 14.02.2023 tarihli ve 2023/168 değişik iş sayılı kararın 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,