Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2007/11168 K.2008/748

Taraflar arasında görülen davada;Davacılar, maliki oldukları 1805 parsel sayılı taşınmazı 2070 m2 olarak davalılara sattıklarını, satıştan sonra kadastro mahkemesi kararı ile taşınmazın gerçek yüzölümünün 11.654 m2 olduğunu belirlendiği, bilgisizliklerinden yararlanarak hatalı işlem yaptırıldığını ileri sürerek, tapu iptali tescil isteğinde bulunmuşlardır. Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, HUMK. 409/4 ve Harçlar Kanunu 1.maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Karar, davacılar vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.Mahkemece, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.Dosya içeriği ve toplanan delillerden davanın vekil aracılığıyla takip edildiği, 08.12.2006 tarihli duruşmada davacının davayı takip etmemesi nedeniyle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 31.1.2007 tarihinde de, davanın yenilendiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, HUMK. 409.maddesinde öngörüldüğü üzere dosyanın işlemden kaldırılması tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yenilenmemesi halinde yenileme isteğinin ancak harcının yatırılması suretiyle mümkün bulunduğu tartışmasızdır.

Somut olayda, davacı vekili 1 ay içerisinde yenileme talebinde bulunmamış, bu süre geçtikten sonra 31.1.2007 tarihinde başvuru harcı kadar yenileme harcı yatırmak suretiyle davayı yenilemiştir.

492 Sayılı Harçlar Yasasının 7.maddesinde muameleden kaldırılan dosyanın HUMK'nunda belirtilen süre içerisinde yenilenmemesi halinde davanın görülebilmesinin yeniden harç verilmesine bağlandığı açıktır. Buna göre, yenileme talebinde bulunanın ödeyeceği bu harç dava açılırken ödenmiş olan karar ve ilam harcının peşin ödenen bölümü (1/4) ile başvurma harcı olacağı kuşkusuzdur. Başka bir ifade ile yenileme talebinde bulunan tarafın başvurma yanında peşin harcıda ödemesi gerekir.

Oysa, davacı vekili yenileme talebi ile sadece başvuru harcını ödemiş, öngörülen 1/4 nispetindeki nispi harcı ödememiştir. O halde, kamu düzeniyle ilgili olarak düzenlemeler getiren, Harçlar Yasası uyarınca harcın ödenmesini temin keyfiyeti mahkemenin görevinde olup, mahkemece re'sen gözetilmesi gerekli bir kuraldır.

Buna göre, mahkemece eksik harcın ödenmesi bakımından davacıya süre tanınmak suretiyle hatırlatma yapılması buna karşın ödenmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekeceği kuşkusuzdur.Ne varki, mahkemece bu konuda davacıya önel verilmemiş, usuli işlemler tamamlanmadan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. O halde, mahkemece kurulan hükmün yasal olduğu söylenemez.

Kaldı ki, kabul tarzı itibariyle de Harçlar Yasasının 27, 28, 30 ve 32.maddeleri hükümleri gözardı edilerek dosyanın işlemden kaldırılması yerine açılmamış sayılmasına karar verilmiş olmasıda doğru değildir.