Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2007/12740 K.2008/3745

Taraflar arasında görülen davada;Davacı Hazine'ye ait, çekişmeli taşınmazların tahsis amacına uygun olarak kullanılması koşuluyla, tapu kütüğüne şerh konularak davalı kooperatife satış suretiyle temlik edildiğini, anılan kooperatifin taşınmazları amacı dışına çıkarak, diğer davalılara temlik ettiğini, iade koşullarının oluştuğunu ileri sürerek tapuların iptal ve tescilini istemiştir.

Davalılar; davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, taraflarca (davacı ve davalı .....Bilumum Mutfak Eşyaları San. Sit. Yapı Koop. ve O... Ö...) süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 25.03.2008 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden Hazine vekili Av. U.S., O. Ö. vekili Av. .. .....Mutfak Eşyaları San. Sit. Koop. vekili Avukat .ile temyiz edilen vekili Avukat ., Avukat .... geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi . tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden mülkiyeti Hazineye ait çekişme konusu 584 ada 5-6-7-8 parsellerin tamamı ile 585 ada 2-4-6 ve 588 ada 2 parsel sayılı taşınmazlardaki payların .Bilumum Mutfak Eşyaları Küçük Sanayi Sitesi Kooperatifine ipotek tesis edilerek ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine "amacı dışında kullanılamayacağı, kullanılması halinde bedelin faizsiz iade edilerek taşınmazların geri alınacağı" şerhi konularak temlik edildiği anılan kooperatifin dava konusu taşınmazlardan 584 ada 8 parseli üzerindeki ipotek ve şerhlerle 08.08.2004 tarihinde davalı Orhan Özyurt'a, diğer taşınmazlarıda davalı .. Enkop Endüstri Toplu İşyeri Yapı Kooperatifine 04.08.2004 tarihinde temlik ettiği anlaşılmaktadır.

Davacı Hazine, çekişmeli taşınmazların tahsis amacına uygun kullanılmak üzere temlik edildiğini, davalı kooperatifin amacı dışına çıkmak suretiyle taşınmazları diğer davalılara temlik ettiğini ileri sürerek, eldeki davayı açmıştır.

Gerçektende 4706 Sayılı Yasayı değiştiren 19.07.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4916 Sayılı Yasanın ek 3. maddesinde, özetle "Hazineye ait taşınmazların organize hayvancılık yapacaklar ile kamu kurum ve kuruşlarına, küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatiflere vs... satılabileceği bu yerlerin amacı dışında kullanılamayacağına dair tapu kütüğüne şerh konulur" hükmü getirilmiştir.

Esasen, dava konusu taşınmazların naklinin sebebini teşkil eden akit tablolarında da temlikin koşula bağlandığı, koşulun ise yukarıda değinilen yasa hükmünde amaçlanan hususun olduğu sabittir.

Ne var ki, dosya kapsamından mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporlarından, akit tablolarından davalı ...Bilumum Mutfak Eşyaları K. Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinin kendisine temlik edilen taşınmazları, belirlenen tahsis amacına uygun tasarruf etmeyip, diğer davalılara aldığı bedelin üzerinde kar amaçlı olarak temlik ettiği, böylece tahsis amacı dışına çıktığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, taşınmazları sonradan edinen diğer davalılar ikinci el konumunda olup, sicil kaydındaki şerhi bilerek ve görerek aldıkları gözetildiğinde Türk Medeni Kanununun 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacakları da sabittir.

Öte yandan, eldeki davadaki maddi vakıalar dikkate alındığında davalı kooperatifin diğer davalılar aleyhine açtığı ve halen derdest olan davanın eldeki davaya netice itibariyle bir etkisi bulunmayacağı da açıktır. Belirlenen bu olgulara göre davalıların savunmalarına değer verme olanağı yoktur.

Hal böyle olunca, davacı Hazinenin iddialarının subuta erdiği gözetilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

.