Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2007/8784 K.2007/10579

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, anneleri Y...K..’nun uzun süredir akli melekelerinin yerinde olmadığını, okuma yazma da bilmediğini, kardeşleri D... K....’nun annelerini kandırarak 723, 863 ve 884 parsel sayılı taşınmazlarını değerinin çok altında ve sağlık raporu olmaksızın davalıya sattığını ileri sürüp tapu kayıtlarının iptalini istemişler, yargılama sırasında Y.. K....nun ölümü üzerine davayı tereke mümessili takip etmiştir.

Davalı, davacıların davacı sıfatlarının bulunmadığını, davacıların annelerinin serbest iradesi ile taşınmazlarını piyasa koşulları altında kendisine sattığını bildirip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, Y.. K...’nun satış tarihinde hukuki işlem yapma ehliyetine sahip olmadığının saptandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde duruşmalı temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi ......raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, duruşma isteği değerden reddedilerek gereği görüşülüp düşünüldü.

-KARAR-

Dava, ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescili isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; Y..Ş...in maliki olduğu 723,863 ve 884 parsel sayılı taşınmazlarını 19.12.2000 tarihli akitle satış suretiyle davalı D..a temlik ettiği ve temlik eden Y...'nın dava tarihinde kayden sağ olduğu anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere; mirasçıların mirastan doğan hakları miras bırakanın ölümü ile doğar ve terekenin hak ve borçları ölüm ve terekenin açılmasıyla kül halinde yasal mirasçılara geçer. Öte yandan, her dava açıldığı tarihteki koşullara tabidir.Davada ehliyet dava şartlarından olup, kamu düzeniyle ilgilidir.Mahkemece kendiliğinden gözetilmesi gerekli bir kuraldır.Diğer taraftan, davada gerçek ve tüzel kişilerin yahut bunların temsilcilerinin taraf olma sıfatlarının bulunması gerekeceği tartışmasızdır.

Oysa, somut olaya bakıldığında, davacılar taşınmazları temlik eden Y...nın çocukları olup, yasal mirasçısı durumundadırlar.Y...'nın (22.1.2001 tarihinde) davanın açılış tarihinde sağ olduğu kayden sabittir.

O halde, davacıların dava tarihi itibarı ile davada taraf sıfatlarının bulunmadığı başka anlatımla miras bırakanları sağ iken ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı olarak dava açmalarına yasal olanak yoktur.Kaldı ki, ehliyetsiz olduğu iddia edilen kişinin (olayımızda Y...'nın) davanın devamı sırasında ölmesi ile mirasçılarının veya kendisine atanan vasinin sonradan gelip davaya iştirak etmesi dava tarihinde var olmayan taraf koşulunun tamamlandığı anlamında kabul edilemeyeceği gibi davayı görülebilir bir hale getirmeyeceğide kuşkusuzdur.Öyleyse,

dava tarihine göre davacıların aktif ehliyetlerinin (sıfatlarının) bulunmadığı mahkemece gözetilmek suretiyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve yasal olmayan gerekçelerle kabulü yönünde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi, kabul tarzı itibarı ile de, tescil isteğinin tapunun iptalinide içereceği oysa, iptal isteğinin tescili kapsamayacağı (Yüksek Hukuk Genel Kurulunun 11.11.1983 tarih,1981/8-80 esas 1983/1162 sayılı kararı) kuralı gereğince ayrı bir tescil davası açılmasının temini ile eldeki davayla birleştirilmek suretiyle neticeye gidilmesi gerekeceğinin düşünülmeside isabetsizdir.