Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2008/5291 K.2008/7550

Taraflar arasında görülen davada; Davacı, miras bırakanı H.nin 1285 parsel sayılı taşınmazı mirastan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalıya ölünceye kadar bakma akti ile temlik ettiğini, işlemin danışıklı olduğunu ileri sürerek tapunun miras payı oranında iptal ve tescilini istemiştir. Davalı, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, çekişmeli taşınmazın dava tarihindeki keşfen belirlenen değeri dikkate alınarak HUMK'nun 8. maddesine göre sulh hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle, görevsizlik kararı verilmiştir. Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

-KARAR-

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkin olup, mahkemece davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden, dava konusu 1285 parsel sayılı taşınmazın miras bırakan H. tarafından ölünceye kadar bakma akti ile davalı M.M.a 04.04.1986 tarihli akitle temlik edildiği, anılan taşınmaza yönelik davacı tarafından aynı iddia ile sulh hukuk mahkemesinde açılan davanın (2005/70 esas-513 karar sayılı) taşınmazın değeri yönünden görevsizlik kararı verilmesi üzerine asliye hukuk mahkemesinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bilindiği üzere, taşınmazın aynına ilişkin davalarda, dava konusu taşınmazın değerinin belirlenmesi ve buna bağlantılı olarak görevin tayini kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesi gereken bir usul kuralıdır.

Eldeki davada, dava dilekçesinde taşınmazın değeri 15.000.-YTL gösterilerek açılmış, mahkemece dava konusu taşınmazın değerinin tespiti amacıyla keşif yapılmış, yerel bilirkişi dönümünün 4.000-5.000.-YTL olduğu hususunda görüş bildirmiş olup, davacının miras payı ve taşınmazın 9350 m2 olduğu gözetildiğinde davaya bakma görevinin HUMK.'nun 8. maddesine göre asliye hukuk mahkemesi olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, ziraat bilirkişisi raporunda, taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin 4.207.-YTL olduğu belirtilmiş, bu değer hükme esas alınarak görevsizlik kararı verilmişse de, belirlenen bu değerin dava konusu payın tamamının mı yoksa taşınmazın dönümünün değerimi olduğu anlaşılamadığı gibi, raporlar arasındaki çelişki giderilmemiş, sulh hukuk mahkemesi dosyasındaki raporlarda irdelenmemiştir.