Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/12179 K.2009/13639

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, dava konusu 923 parselde davalı ile birlikte paydaş olduklarını, tüm paydaşların yaptığı fiili taksimle her paydaşın kullandığı alanın zeminde belirli olduğunu, davalının paylarına düşen kısmın bir bölümünü haklı ve geçerli bir neden olmaksızın yol olarak kullanmak suretiyle işgal ettiğini, aleyhlerine idari men kararı aldığını ileri sürerek davalının paylarına elatmasının önlenmesine, idari men kararının iptaline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, çekişmeli taşınmazın miras yoluyla intikal ettiğini, yol olarak kullanıldığı alana davacıların muz fidanı dikmek suretiyle işgal ettiğini, idari men kararı ile yolun kendisine teslim edildiğini belirterek, davalı yerin yol olarak tespitini ve davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; idari men kararının iptali bakımından idari yargı görevli olduğundan mahkemenin görevsizliğine, elatmanın önlenmesi davasının kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava; paydaşlar arasında elatmanın önlenmesi ve 3091 Sayılı Yasa uyarınca alınan idari men kararının iptali isteklerine ilişkindir.

Mahkemece; yanlar ile dava dışı kişiler arasında paylı mülkiyet üzere kayıtlı olan taşınmaz üzerinde tüm paydaşları bağlayan ve fen bilirkişi rapor ve krokisine yansıtılan şekilde fiili kullanma biçiminin oluştuğu, rızai ve fiili kullanım biçimine göre davacıların paylarına karşılık zeminde kendilerine özgülenen bölümleri kullandıkları, davacıların payına isabet eden kısımda yer alan (B ) harfi ile gösterilen 135.90m2 lik bölümü davalının yol olarak kullanmak ve 3091 sayılı Yasa uyarınca Kaymakamlık men kararı almak suretiyle muarazaa yarattığı belirlenerek elatmanın önlenmesine, idari men kararının iptali bakımından idari yargı yeri görevli olduğundan görevsizlik kararı verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davalının bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine,

Ne var ki; davacının dava dilekçesinde açıkça taşınmazın 135,90 m2'lik bölümüne elatıldığı iddiasıyla eldeki davanın açıldığı gözetilmeksizin ve HUMK 74. maddesi gözardı edilerek fenni bilirkişi rapor ve krokisinde C” harfi ile gösterilen bölüme de elatmanın önlenmesine karar verilmek suretiyle istekten fazlaya hükmedilmesi doğru değildir.

Öte yandan keşfen belirlenen değer üzerinden harç ikmali yapılmadan neticeye gidildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK.’ nun 413 ve 492 sayılı Harçlar Kanununun 26, 27, 28, 30 ve 32 maddelerinin öngördüğü işlemin yerine getirilmesi ve gerekli olan harcın alınması zarureti vardır.

Bilindiği üzere, Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re’sen) gözetilmesini hükme bağlamıştır. 492 Sayılı Kanunun 32.maddesinde ise yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemlerin yapılamayacağı vurgulanmış, 30.madde hükmünde de “…muhakeme sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o celse için muhakemeye devam olunur; takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. HUMK.’nun 409.maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Oysa mahkemece değinilen ilkeler ve düzenlemeler gözetilmeksizin ayrıca öngörülen usulü işlemler gerçekleştirilmeksizin sonuca gidilmiştir.