Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/12407 K.2009/12963

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, davalı adına kayıtlı 60 parsel sayılı taşınmazın yaklaşık 45.13 m2 lik bölümünün idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisi içerisinde kaldığını, özel mülke konu olamayacağını ileri sürerek, tapunun iptali ile muhdesatların yıkımı isteğinde bulunmuştur.

Davalı, idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisinin kendisine tebliğ edilmediğini bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacının dayanak yaptığı kıyı-kenar çizgisi belirlenmesine ilişkin işlemin idare mahkemesinde görülüp, kesinleşen dava sonucu iptal edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, tapu iptali ile sicil kaydının kütükten terkini ve kıyı-kenarda kalan muhdesatların yıkımı isteğine ilişkindir.

Dosya içeriğinden, toplanan delillerden; özellikle eksiğin tamamlanması yoluyla getirtilen kayıt ve belgelerden dava konusu 60 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 27.9.1994 tarihinde kesinleştiği davacı Hazinenin anılan taşınmazın 45.13 m2 lik kısmının idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisi içinde kaldığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, idarece belirlenen kıyı-kenar çizgisinin Muğla İdare Mahkemesinin (2003/1205 E-2004/1559) 14.9.2007 tarihinde kesinleşen kararı ile iptal edildiği davacının dayanak yaptığı hukuka uygun kıyı-kenar çizgisi kalmadığı gözetildiğinde 28.11.1997 gün ve 5/3 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı gereğince mülkiyet hukuku yönünden kıyı-kenar çizgisi belirlenmesi görevinin adli yargıya ait olduğu kuşkusuzdur.

Ne varki, mahkemece bu yönde hükme yeterli bir araştırma yapılarak uyuşmazlık çözümlenmiş değildir.

Davada ileri sürülen iddianın ve savunmanın içeriğine göre; yanlar arasındaki uyuşmazlığın,"kıyı kenar çizgisinin" saptanmasından kaynaklandığı açıktır.

Bilindiği üzere; son kez yürürlüğe giren 362l Sayılı Kıyı Kanunu'nun "kıyı kenar çizgisini"belirleme yöntemine ilişkin 5 ve 9.maddeleri, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı kapsamı dışında bırakılmış; anılan kanun maddesinin uygulanmasına yorum getiren ve görülmekle olan davalarda dikkate alınması zorunlu bulunan 28.ll.l997 gün ve 5/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararın da "kural olarak,

mülkiyet hukuku yönünden kıyı kenar çizgisi belirlenmesi görevinin adli yargıya ait olduğuna;ancak 362l sayılı Kıyı Kanunu'nun 9.maddesi uyarınca idare tarafından kıyı kenar çizgisi belirlenmiş ve yazılı bildirime rağmen yasal süresinde idari yargıya başvurulmaması nedeniyle yargı yolunun kapanmış olması veya idare tarafından verilip kesinleşmiş karar bulunması durumlarında, bunlara uygun şekilde kıyı kenar çizgisinin adli yargı tarafından saptanması gerektiğine"işaret edilmiştir.

Hal böyle olunca; öncelikle idare tarafından 362l sayılı Kanunun 9.maddesi hükmüne göre "kıyı kenar çizgisi" haritasının düzenlenip, düzenlenmediği araştırılmalı, ondan sonra, üç jeolog veya Jeoloji mühendisi veya Yüksek mühendisinden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu ve Tapu Fen Memuru aracılığıyla yerinde keşif yapılmalı;

harita düzenlendiğinin ve yukarıda değinilen İçtihadı Birleştirme Kararı'nda belirtildiği şekilde işlem gördüğünün, böylece davanın taraflarını bağlayan bir içerik kazandığının anlaşılması durumunda"kıyı kenar çizgisi" idarenin düzenlendiği harita ya değer verilerek saptanmalıdır.Harita düzenlenmediğinin yada düzenlenip de 5/3 Sayılı Kararda yazılı olduğu gibi bizzat bildirim yapılmadığının veya ilanen bildirime karşın, idari yargıya başvurulmadığının ortaya çıkması halinde ise, kıyı kenar çizgisi,

bilimsel verilerden ve düzenlenmiş olmakla birlikte bağlayıcılık niteliğini kazanamamış haritadan delil olarak yararlanılarak belli edilmeli belirlenen çizgi Tapu Fen memuru sıfatını taşıyan uzman bilirkişinin krokisine infazda kuşkuya yer bırakmayacak biçimde yansıtılmalı ve sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Hal böyle olunca, çekişme konusu 60 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 27.9.1994 tarihinde kesinleştiği eldeki davanın 30.7.2003 tarihinde açıldığı kesinleşme tarihinden itibaren 14.3.2009 tarihinde yürürlüğe giren ve 5841 Sayılı Yasa ile değişik 3402 Sayılı Yasanın 12/3 maddesi hükmü gereğince 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmediği gözetilerek yukarıda açıklanan ilkeler çerçevesinde hükme yeterli bir araştırma yapılması, ondan sonra işin esası yönünden bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturma ile yetinilerek ve yazılı olduğu gerekçelerle davanın reddedilmiş olması doğru değildir.