Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/13562 K.2010/3889

4721 S. TÜRK MEDENİ KANUNU [ Madde 716 ]

5174 S. TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ İLE ODALAR V... [ Madde 5 ]

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, A.... ili sanayicilerinin (A....

Ticaret ve Sanayi Odası) adı altında faaliyetlerini yürütürken, Ticaret ve sanayi odasından ayrılarak 1954 yılında Sanayi Bakanlığının özel izni sonucu İzmirli Sanayiciler (İzmir Sanayi Odası) ile birlikte Ege Bölgesi Sanayi Odasını kurduklarını, 1954 yılından günümüze kadar maddi ve manevi katkılarını esirgemediklerini, Ege Bölgesi Sanayi Odasının A.... şubesi olarak her türlü yükümlülüklerini yerine getirdiklerini, ancak Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 27.08.2007 tarihli onayıyla A....

Sanayi Odasının kurulduğunu ve tüzel kişiliğinin oluştuğunu, A.... şubesi olarak faaliyetlerini sürdürmeye başladıklarında çekişme konusu 1638 ada 3 nolu parselin A....

Belediyesince A.... ili Sanayicileri için şube hizmet binası yapılması amacıyla ihaleye çıkartılarak Ege Bölgesi Sanayi Odası adına tescil edildiğini, taşınmazda şube hizmet binası olduğunu, bağımsız bir il sanayi odası kuranların bölge odasına ait malvarlığı değerleri üzerinde hak sahibi olmalarının hukukun temel prensiplerine ve hakkaniyete uygun olduğunu ileri sürerek, MK'nun 716. maddesi uyarınca taşınmazın tapu kaydının iptali ile A....

Sanayi Odası adına tescili isteminde bulunmuştur.

Davalı, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 06.04.2010 Salı günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat M.... U.... ile temyiz edilen vekili Avukat H…

….. Ş.... ve Avukat S…

….. N…

…. geldiler, duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi S.... Ö.... tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

-KARAR-

Dava, tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 1638 ada 3 nolu üzerinde bina bulunan parselin satın alma suretiyle davalı Ege Bölgesi Sanayi Odası adına kayıtlı olduğu sabittir.

Öte yandan A.... İli Sanayici ve İşadamlarının Ege Bölgesi Sanayi Odasının uzun yıllardan beri kayıtlı üyeleri iken 5174 sayılı yasanın 5/1 maddesi hükmü uyarınca A.... Sanayi Odasının kurulması ve hükmi şahsiyetine kavuşması ile Ege Bölgesi Sanayi Odasından ayrılarak 2007 yılında A.... Sanayi Odasına kayıtlarını yaptırdıkları görülmektedir.

Davacı, A.... İli Sanayicilerinin Ege Bölgesi Sanayi Odasına kayıtlı iken buraya ödemiş oldukları aidat ve paralarla çekişme konusu taşınmazın satın alındığını, A.... Sanayi Odasının kurulması ile Ege Bölgesi Sanayi Odasından kayıtlarını sildirerek A.... Sanayi Odasına kayıtlandıklarını ve ödemiş oldukları paralarla alınan çekişme konusu taşınmazın mülkiyetinin TMK'nun 716 maddesi hükmü gereğince A....

Sanayi Odasına devrinin gerektiğini bu konuda davalı ile yapılan görüşmelerin bir netice vermediğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.Hemen belirtilmelidir ki, Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca borcun kaynağı haksız fiil, sözleşme ve haksız iktisaptır.Oysa taşınmazların mülkiyetinin devri konusunda ya kanundan kaynaklanan bir sebep veya protokolden veyahut iradeyi ifsat edici nitelikte hata,hile,ikrah,gabin ve vekaletin kötüye kullanılması veyahutta yolsuz tescil gibi hukuki nedenlerin bulunması iktiza etmektedir.

Oysa somut olayda, çekişmeli taşınmazın mülkiyetinin devrini gerektirecek nitelikte yukarıda belirtilen hususlardan hiç biri mevcut olmayıp, davadaki dayanak ortakların odaya yapmış oldukları katkıdan ibarettir. Böylesine bir katkının da mülkiyetin devrinin sebebini teşkil etmeyeceği tartışmasızdır.

Kaldı ki, 5174 Sayılı Yasada yeni kurulan odaya (somut olayda olduğu gibi) diğer odanın malik olduğu taşınmazın devrinin gerekeceğine dair bir düzenlemeye de yer verilmemiş, aksine bu yasanın 5/5 maddesi hükmünde "mevcut ticaret ve sanayi odasının ayrı odalar halinde kurulması ile ticaret ve sanayi odasına bir önceki yıl sanayiciler tarafından ödenmiş olan yıllık ve munzam aidat tutarlarının yarısı sanayi odasının organ seçimlerinin kesinleşmesinden itibaren 3 ay içinde yeni kurulan sanayi odasına devredilir" düzenlemesi öngörülmüştür.

Görüldüğü üzere anılan bu düzenlemede de gayrimenkulün mülkiyetinin devrine ilişkin bir hususa yer verilmemiştir. Bunun yanı sıra taşınmazın mülkiyetine sahip olan Ege Bölgesi Sanayi Odası ile sonradan kurulan A.... Sanayi Odası arasında da taşınmazın mülkiyetinin nakli konusunda davalı odayı bağlayacak şekilde bir protokol veya sözleşmenin varlığı da iddia ve ispat edilmiş değildir.

Şayet, sonradan tüzel kişilik kazanan A.... Sanayi Odasının Ege Bölgesi Sanayi Odasından ortaklarının ödemiş oldukları aidatlardan kaynaklanan varsa kişisel bir alacağı 5174 sayılı yasanın 5/5 maddesi hükmü gereğince istirdadı olanaklı bulunmaktadır. Ne var ki, somut olayda böyle bir istekte yoktur. Ayrıca A.... Sanayi Odasının kuruluş işlemlerinin durdurulmasına ilişkin işlemin iptali konusunda rüyet edilen davanın neticesi ne olursa olsun eldeki davayı etkilemeyeceği açıktır. Keza, davacı tarafça sunulan dosyadaki mahkeme ilamının da dosya kapsamı ile örtüşmediği eldeki davaya emsal teşkil eder nitelikte olmadığı da tartışmasızdır.

Hal böyle olunca, davanın reddine karar verilmesi gerekirken delillerin takdirinde yanılgıya düşülerek yasal olmayan gerekçelerle davanın kabulü doğru değildir.