Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2009/1605 K.2009/4691

Taraflar arasında birleştirilerek görülen davada;

Davacı, adına kayıtlı 1000 ada 2 sayılı parseldeki 315/13962 payını davalı H. Z.'dan aldığı borcun teminatı olarak adı geçene devrettiğini, ancak borcunu ödeyebilmek için bir kez davalı A.'den borç aldığını ve çekişmeli payın teminat amacıyla A.'e devredildiğini, sonrasında da davalı H.'dan aldığı borçla A.'in borcunu kapattığını, çekişmeli payın da H..ya aktarıldığını, ondan da davalı S.'e temlik edildiğini, davalıların el ve işbirliği içinde bulunduklarını ileri sürerek, tapu iptali-tescil istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlar, bunlardan son malik S. de birleştirilen davası ile taşınmaza elatmanın önlenmesi isteğinde bulunmuştur.

Mahkemece, davacı ile davalılardan H. arasında yazılı protokol düzenlenmişse de diğer davalılarla düzenlenmiş yazılı bir belge olmadığı, davalıların el ve işbirliği içinde hareket ettikleri iddiasının ve son malik davalı S.'in iyiniyetinin aksinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleştirilen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davacı (birleşen davalı) tarafından süresinde duruşma istekli temyiz edilmiş olmakla, duruşma günü olarak saptanan 17.04.2009 Cuma günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden vekili Avukat Ö.F.G. ile temyiz edilen S. A.vekili Av. K. O. ve H. K.vekili Avukat A. A.geldiler, davetiye tebliğine rağmen diğer temyiz edilenler ve vekili avukat gelmedi, yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verildiği ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı. Bilahare Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

Dava, inançlı işleme dayalı tapu iptali-tescil; birleştirilerek görülen dava, çaplı taşınmaza el atmanın önlenmesi isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davacı(birleştirilen davanın davalısı) tarafından temyiz edilmiştir.

Getirtilen kayıt ve belgelerden, dava konusu 2 parsel sayılı taşınmazdaki çekişmeli payın davacıya ait iken 11.3.2002’de davalı H.Z.’ya satıldığı ve aralarında düzenlenen “protokol” başlıklı harici belgede, satış işleminin alınan borca teminat oluşturması için yapıldığının belirtildiği; sonrasında davalı H.’in anılan payı 30.12.2002’de davalı A. A.’a, A.’ın da 25.9.2003’de davalı A.Y.’a satış yoluyla devrettikleri, A.’in ise bu payı 01.10.2003 tarihli vekaletnamesiyle vekil kıldığı davacı aracılığıyla davalı H. K.’a sattığı, H.’dan da 24.1.2007’de son el malik olan davalı(birleştirilen davanın davacısı) S.A.’un satın aldığı görülmektedir.

Gerek yukarıda değinilen el değiştirmeler, gerekse “protokol” başlıklı harici belge, bedeller arasındaki bariz farklılık, davalı H.’ya yapılan satışın vekil sıfatıyla davacı tarafından gerçekleştirilmesi ve taşınmazı halen davacının kullanması gibi olgular birlikte dikkate alındığında, davacı ile davalı H.arasındaki hukuki ilişkinin inançlı işleme dayandığı ve sonraki işlemlerde yer alan davalılar A., A. ve H.’nın da bu inançlı işlemi bilerek hareket ettikleri anlaşılmaktadır.

Ne var ki, son el malik S. hakkındaki soruşturmanın hükme yeterli bulunduğunu söyleyebilmek mümkün değildir.

Hal böyle olunca, davalı S.’in davalı H. ile el ve işbirliği içerisinde bulunup bulunmadığının tespiti bakımından ekonomik-sosyal durumu, hazırlık soruşturmasında 230.000.-YTL’ye satın aldığını söylediği taşınmazı satın alabilecek birikiminin olup olmadığı, varsa kaynağının nereden geldiği gibi hususların araştırılması, “protokol” başlıklı harici belgeye tanık sıfatıyla imza atanların ve davacı tarafından gösterildiği takdirde başkaca tanıkların dinlenmeleri, tanık beyanları doğrultusunda gerektiğinde soruşturmanın genişletilmesi,

böylece toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle davalı S.’in TMK.’nun 1023. maddesinden yararlanıp yararlanamayacağının açıklığa kavuşturulması, yararlanamayacağının belirlenmesi halinde davacının da inançlı işlem nedeniyle kendisine düşen edimini yerine getirip getirmediğinin üzerinde durulması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturma ile hüküm kurulması isabetsizdir.