Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2010/1747 K.2010/2596

Taraflar arasında görülen davada;Davacı, kayden maliki olduğu 451 ve 452 parsel sayılı taşınmazlara davalının haksız olarak kullanmak suretiyle müdahale ettiğini ileri sürerek elatmanın önlenmesi ve ecrimisile karar verilmesini istemiştir.

Davalı, diğer paydaş ile yaptığı kira sözleşmesine göre taşınmazı kullandığını belirtip davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, müdahale olgusunun keşfen saptandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi .... raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, çaplı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 451 ve 452 parsel sayılı taşınmazların davacı ile birlikte dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil istekli olarak eldeki davayı açmış, dava dilekçesinde dava değeri olarak istenen ecrimisil miktarını göstermek suretiyle bu değer üzerinden harç alınmıştır.

Oysa, mahkemece elatmanın önlenmesi isteği yönünden dava değeri açıklattırılmamış, elatılan yerin değeri keşfen belirlenmemiş ve harç ikmali yapılmaksızın bu istek bakımından dava kabul edilmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki; iddianın içeriği ve ileri sürülüş biçiminden davanın taşınmaz malın aynına ilişkin olduğu ve konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır. Bu tür bir davada, HUMK'nun 413 ve 492 Sayılı Harçlar Kanununun 16.maddesi uyarınca dava değerinin ve buna göre alınacak harcın elatılan yerin değeri ile talep edilen ecrimisil toplamından, elatmanın önlenmesi isteğinin yanında yıkım isteği de varsa dava değeri elatılan yerin değeri ile yıkımı istenilen yapı değerinin toplamından (4.3.1953 tarih 10/2 Sayılı İ.B.K.) ibaret olacağı kuşkusuzdur.

Öte yandan, Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden (re'sen) gözetilmesini ve harcı yatırılmaması halinde de ne gibi bir mukteza tayin edileceğini 30. ve 32.maddelerinde hükme bağlamıştır.

Hal böyle olunca, dava dilekçesinde elatıldığı iddia edilen yerle ilgili olarak bir değer belirtilmediği gözetilmek suretiyle, davacıya bu istek bakımından dava değeri sorularak açıklattırılıp, belirtilecek değere göre harç ikmali yaptırılarak, bildirilecek değere itiraz edilmesi halinde keşfen belirlenecek değere göre işin esasına girilmesi, soruşturmanın eksiksiz tamamlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.