Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2010/9105 K.2010/13611

Taraflar arasında görülen davada; Davacı, 13582 parsel sayılı taşınmazdaki 15 numaralı bağımsız bölümü davalıdan satın aldığını, satış bedelinden bakiye 45.000 Euro’yu ödeyemediğini, bu nedenle taşınmazı teminat amacıyla davalıya satış suretiyle temlik ettiğini, davalının aralarında düzenledikleri protokole uymadığını ileri sürerek, tapu iptal ve tescile, olmadığı takdirde tazminata karar verilmesini istemiştir. Davalı, davacının satış bedelini ödememesi nedeniyle geri aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine ilişkin olarak verilen karar, Dairece; “… tarafların kabulünde olan 19.01.2006 tarihli protokol başlığını taşıyan belgeden taraflar arasındaki hukuki ilişkinin inançlı işlem olduğu sabittir. Hemen belirtilmelidir ki, inançlı işlemden kaynaklanan taraflar arasındaki çekişmenin çözüme kavuşturulması bakımından 5.2.1947 tarih ve 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının gözetilmesi gerekeceğinden kuşku yoktur.

Buna göre, taraflar arasındaki ihtilafın yazılı belge ile kanıtlanması gerekeceği açıktır. Kaldı ki taraflar arasında düzenlenen 19.01.2006 tarihli protokol başlığını taşıyan, keza 18.02.2000 tarihli sözleşme başlığını taşıyan belgelerin dosyaya sunulması suretiyle davacının iddiasını bu belgelere dayandırdığı tartışmasızdır.

O halde, mahkemece, 5.2.1947 tarih 20/6 Sayılı İçtihadı Birleştirme kararı karşısında, anılan belgelerin hukuki niteliği tartışılmadan ve değerlendirilmeksizin bir başka ifade ile göz ardı edilmek suretiyle neticeye gidilmesi ve davanın sübut bulmadığından bahisle reddine karar verilmiş olmasının doğru olduğu söylenemez.” gerekçesiyle bozulmuş, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davanın tazminat isteği yönünden kabulüne, iptal ve tescil isteği yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar, taraflarca süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, inançlı işleme dayalı tapu iptal ve tescil, olmadığı takdirde tazminat isteklerine ilişkin olup, mahkemece hükmüne uyulan bozma kararı uyarınca, dosyaya mübrez 19.01.2006 tarihli “Protokol” başlıklı belgenin 05.02.1947 tarih ve 20/6 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının öngördüğü belge olarak kabul edilmek suretiyle, davanın sübut bulduğu gerekçesiyle tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Gerçekten de aksi kanıtlanamayan ve sıhhati konusunda çekişme bulunmayan söz konusu belgeye değer verilerek neticeye gidilmiş olmasında kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Ancak, isteklerden ilki, tapu iptal ve tescil olduğu halde, hangi sebeple iptal ve tescil isteğinin yerinde olmadığı gerekçelendirilmeden, tazminata hükmedilmiş olması doğru olmadığı gibi, B.K.’nun 81. maddesi hükmü uyarınca kendi edimini ifa etmeyen tarafın karşı tarafın edimini ifaya zorlayamayacağı hükmü gözardı edilerek, davacının davalıya olan borcunun ödenmeyen kısmı depo ettirilmeksizin davanın tazminat yönünden kabulüne karar verilmiş olması da isabetsizdir.