Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2011/11456 K.2011/14122

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, kayden maliki olduğu 273 ada 7 parsel sayılı taşınmazına komşu aynı ada 3 sayılı parsel maliki davalı ... Tekstil ve Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yaklaşık 984 m2 alanı duvarla çevirerek işgal ettiğini, taşınmaz üzerine su depoları yaptığını ve kullanımına engel olduğunu, diğer davalı şirketin ise aynı yerden buhar boru hatlarını geçirmek suretiyle müdahalede bulunduğunu ileri sürerek elatmanın önlenmesini ve muhtesatın yıkımını istemiştir.

Davalı ... Tekstil San ve Tic. Ltd.Şti. maliki olduğu 273 ada 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde fabrika ünitesi kurmak amacıyla 28.8.1996 tarihinde yapı ruhsatı aldığını ve buna göre yapılar inşa ettiğini, dava konusu taşınmaza herhangi bir müdahalesinin bulunmadığını belirtip, davanın reddini savunmuş,taşkın yapının tespiti halinde ise lehine irtifak hakkı tesisi, olmazsa temliken tescil isteğinde bulunmuş, diğer davalı şirket de davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

Mahkemece, davacıya ait çaplı taşınmaza davalılar tarafından müdahale edildiği ve davalıların yapılanırken iyiniyetli olmadıkları gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karar, davalı .... Tekstil San ve Tic. Ltd. Şti. İflas masasına izafeten İflas İdaresi tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü.

Dava, elatmanın önlenmesi ve yıkım isteğine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; çekişme konusu 273 ada 7 parsel sayılı taşınmazın 15.09.2006 tarihinde tevhit suretiyle davacı şirket adına kayıtlı bulunduğu ve öncesinin aynı ada 2 sayılı imar parseli ile 4, 5 ve 6 sayılı yoldan ihdasla oluşturulan parseller oldukları; komşu aynı ada 3 parsel sayılı taşınmazın ise 10.11.1997 tarihinde imar uygulaması ile kayden davalı Ö... Tekstil San.ve Tic.Ltd.Şti.’ne ait olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı, 7 parsel sayılı taşınmazına 3 sayılı parsel maliki davalının su depoları inşa etmek ve bir kısım alanı duvarla çevirmek suretiyle, diğer davalının ise Buhar Boru Hattı geçirerek müdahale ettiklerini ileri sürmüştür.

Davalı ...Tekstil San.ve Tic.Ltd.Şti.; müdahalenin imar uygulaması sonucunda meydana geldiğini belirterek, davanın reddini, aksi halde temliken tescil istediğini bildirmiş, diğer davalı şirket de, davanın reddini savunmuştur.

Bilindiği üzere; yasal ayrıcalıkların dışında ayrılmaz parçanın (mütemmim cüz'ün) mülkiyeti ve buna bağlı olarak tasarruf hakkı üzerinde bulunduğu arza bağlıdır. Bu husus M.K.nun 684. maddesinde açıkca vurgulanmıştır.

Ne var ki, yürürlükten kalkmış olan 6785 sayılı yasanın l605 sayılı yasa ile değişik 42/c ve halen yürürlükte bulunan 3l94 sayılı imar yasasının l8. maddelerinde özel hükümler getirilmek suretiyle ayrılmaz parça (mütemmim cüz) olan yapı ile arz arasındaki hukuki ilişki kesilmiş bazı durumlarda yapı, üzerinde bulunduğu yerin malikinden başkasına bırakılarak imar parsellerinin oluşturulabileceği öngörülmüştür.

Böylece yapıların bedelleri ilgili parsel sahiplerince yapı sahibine ödenmediği veya aralarında bu yönde bir anlaşma yapılmadığı yada ortaklığın giderilmesi davası açılmadığı sürece bu yapıların ömürlerini dolduruncaya kadar eski sahiplerine kullanma imkanı sağlanmıştır.

Öte yandan, zeminin maliki olan kişinin taşınmazı bizzat kullanma yetkisi sınırlanmış, ayrılmaz parça (mütemmim cüz) durumunda olan yapı üzerinde tasarruf etme gücü özel yasa ile kısıtlanmıştır.

298l sayılı yasanın 3290 sayılı yasa ile değişik l0/c maddesi de aynı doğrultuda hüküm getirmiştir.

Gerçekten, bir kimse kendisine veya yasanın himaye ettiği bir hakka dayanarak üçüncü bir şahsa ait bir taşınmaz üzerine ayrılmaz parça (mütemmim cüz) niteliğinde yapı inşaa etmiş imar uygulaması sonucu bu yer davacıya ait imar parseli içerisinde kalmış ise, kendi arzu ve iradesi dışında idari kararla oluşan bir durum söz konusu olduğundan kusurlu sayılamaz. İşte bu nedenle yukarıda değinildiği gibi yasa koyucu imar parseli malikine karşı yapı sahibini koruma zorunluluğunu duymuştur.

Somut olaya gelince, davalı ... Tekstil San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından imar uygulaması öncesine ait istinat duvarına ve su deposuna ilişkin projeler dosyaya sunulmuş, mahkemece 28.08.1996 tarihli anılan şirketin fabrika ünitesine ait yapı ruhsatı belediyeden getirtilmiş ve yapılan uygulama sonucu düzenlenen fen bilirkişi rapor ve krokisinde kadastral sınır ve imar uygulamasıyla oluşan sınır bilahare alınan ek rapor ve krokide farklı şekilde gösterilmiş, ancak çelişki mahkemece giderilmemiştir. Başka bir ifadeyle, davalı yapılarının imar uygulamasıyla mı davacı parselinde kaldığı, yoksa şuyulandırmadan sonra mı inşa edildikleri kuşkuya yer bırakmayacak şekilde saptanmamıştır.

O halde, mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hükme yeterli olduğu söylenemeyeceği gibi, alınan rapor ve krokilerin de çelişkili olup, hüküm kurmaya elverişli olmadıkları açıktır.

Hal böyle olunca; yukarıda değinilen ilkeler gözetilmek suretiyle, yıkımı istenilen muhdesatların imar uygulaması öncesinde mi yoksa sonrasında mı yapıldıklarının, başka bir deyişle muhdesatların şuyulandırma işlemiyle müdahaleli hale gelip gelmediğinin kesin olarak saptanması, bu konudaki çelişkilerin giderilmesi, toplanan ve toplanacak olan delillerin birlikte değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, noksan soruşturmayla yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir.

Kabule göre de, keşfen belirlenen değer üzerinden nispi karar harcı alınması gerekirken dava dilekçesinde gösterilen değer itibariyle harç tahsiline hükmedilmiş olması da isabetsizdir.