Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2011/8838 K.2011/10873

Taraflar arasında görülen davada;

Davacı, miras bırakanın maliki olduğu 4 nolu bağımsız bölümü ölünceye kadar bakma sözleşmesi ile davalıya devrettiğini, bakım yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, aynı zamanda murisin sözleşme tarihinde hukuki ehliyetine sahip bulunmadığı gibi yapılan temlikin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek miras payı oranında tapu iptal ve tescil isteğinde bulunmuştur.

Davalı,davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ehliyetsizlik iddiasının kanıtlanamadığı, davalının bakım borcunu yerine getirdiği gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekilince süresinde temyiz edilmiş olmakla Tetkik Hakimi ... raporu okundu. Düşüncesi alındı. Dosya incelendi. Gereği görüşülüp, düşünüldü. Dava, ehliyetsizlik ve muris muvazaası ve bakım borcunun yerine getirilmediği hukuksal nedenlerine dayalı tapu iptal ve tescil isteklerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden; miras bırakanın çekişme konusu 4 nolu bağımsız bölümü 6.7.2007 tarihli noter sözleşmesiyle ölünceye kadar bakma akti ile davalıya bıraktığı daha sonra anılan taşınmazın 10.9.2008 tarihinde davalı adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.4.1990 gün ve 1990/1-152-1990/236 sayılı kararında da vurgulandığı üzere davada dayanılan maddi olaylar bakımından birkaç hukuki nedenin bir arada gösterilmesinde ilke olarak usul ve yasaya aykırı bir yön yoktur.Yargılama sırasında Adli Tıp Kurumundan alınan rapor ile miras bırakanın 6.7.2007 tarihinde hukuki ehliyetinin bulunduğu saptanmak bakım borcunun yerine getirilmediği iddiasına ancak akdin tarafının dayanabileceği bu iddianın mirasçılar tarafından ileri sürülmesinin dinlenemeyeceği gözetilmek suretiyle davanın bu iddialar bakımından reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne ilişkin temyiz itirazları yerinde değildir, reddine.

Ancak,muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı olarak ileri sürülen iddia bakımından mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın yeterli olduğu söylenemez

Şöyle ki,Ölünceye kadar bakıp gözetme sözleşmesi, taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükleyen bir bağıttır. (B.K.m.5ll).Başka bir anlatımla ivazlı sözleşme türlerindendir. Bu sözleşme ile bakım alacaklısı, sözleşme konusu malın mülkiyetini bakım borçlusuna geçirme; bakım borçlusuda bakım alacaklısına yasanın öngördüğü anlamda ölünceye kadar bakıp gözetme yükümlülüğü altına girer.(B.K.m.5l4).Hemen belirtmek gerekir ki, bakıp gözetme koşulu ile yapılan temliki işlemin geçerliliği için sözleşmenin düzenlendiği tarihte bakım alacaklısının özel bakım gereksinimi içerisinde bulunması zorunlu değildir. Bu gereksinmenin sözleşmeden sonra doğması ya da alacaklının ölümüne kadar çok kısa bir süre sürmüş bulunması da sözleşmenin geçerliliğine etkili olamaz.

Kural olarak bu tür sözleşmeye dayalı bir temlikinde muvazaa ile illetli olduğunun ileri sürülmesi her zaman mümkündür. En sade anlatımla muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır.(B.K.m.l8).

Şayet bakım alacaklısının temliki işlemde bakıp gözetilme koşulunun değil de, bir başka amacı gerçekleştirme iradesini taşıdığı belirlenirse (örneğin mirasçılarından mal kaçırma düşüncesinde ise), bu takdirde akdin ivazlı (bedel karşılığı) olduğundan söz edilemez; akitte bağış amacının üstün tutulduğu sonucuna varılır. Bu halde de Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun l.4.l974 gün ve l/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararı olayda, uygulama yeri bulur.

Miras bırakanın, ölünceye kadar bakıp gözetme karşılığı yaptığı temlikin muvazaa ile illetli olup olmadığının belirlenebilmesi içinde, sözleşme tarihinde murisin yaşı, fiziki ve genel sağlık durumu, aile koşulları ve ilişkileri, elinde bulunan mal varlığının miktarı,temlik edilen malın,tüm mamelekine oranı,bunun makul karşılanabilecek bir sınırda kalıp kalmadığı gibi bilgi ve olguların gözönünde tutulması gerekir.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklanan ilkeler gözetilmek suretiyle bir araştırma yapılıp sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekirken,eksik soruşturma ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru değildir.