Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2012/10644 K.2012/14475

Yanlar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece davanın, kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davalının, Tapu Sicil Müdürlüğünden bildirilen adresine çıkartılan tebligatın " adresten taşınmış olması" sebebiyle iade edildiği halde, aynı adreste Tebligat Kanununun 35. maddesine göre, kararın 4.11.2011 tarihinde davalıya tebliği edildiği, davalı vekili tarafından, dava dilekçesi ve kararın davalıya usulsüz olarak tebliğ edildiğinden de söz edilmek suretiyle 02.05.2012 tarihinde kararın temyiz edildiği, Mahkemece, temyiz isteğinin süresinde olmadığı gerekçesiyle reddine karar verildiği görülmektedir.

Tebligat Kanununda öngörülen işlemler yapılmaksızın, aynı Kanunun 35. maddesi uyarınca kararın davalıya tebliğinin usulüne uygun olduğu söylenemez. Öyleyse, temyiz isteğinin süresinde olduğu kabul edilerek, davalı vekilinin temyiz talebinin reddine ilişkin 17.05.2012 günlü ek kararının kaldırılmasına karar verilip, işin esasının incelenmesi sonunda;

Dava, vekalet görevinin kötüye kullanılması hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkin olup, Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava dilekçesi ve duruşma günü tebliği için davalı F... A...'a çıkartılan tebligatın " adreste tanınmadığı " bilgisiyle iade edilmesi üzerine, davalının, Tapu Sicil Müdürlüğünden bildirilen adresine çıkartılan tebligatın " adresten taşınmış olması" sebebiyle iade edildiği halde, aynı adreste Tebligat Kanununun 35. maddesine göre 8.06.2009 tarihinde dava dilekçesinin davalıya tebliği edildiği anlaşılmaktadır.

Hemen belirtilmelidir ki, yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür. Kişinin, hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir. HUMK' nun 73. maddesi hükmünde çok açık bir şekilde vurgulanan temel kurala göre, mahkeme, tarafları dinlemeden, onları, iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Bu bakımdan davetin ve bunun yazılı şeklinin (davetiyenin) davadaki önemi büyüktür.

Öte yandan, tebligatın nasıl ve kimlere yapılacağı adres araştırması ve tespitinin yöntemi 7201 sayılı Tebligat Kanununda gösterilmiş, 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 48 ve diğer maddelerinde de adres bilgilerinin tutulması, güncellenmesi ve kullanılması ile ilgili hükümler öngörülmüştür.

Öncelikle; yasaya uygun biçimde taraf teşkilinin tamamlanmasından sonra işin esasına girilmesi, deliller toplanarak bir sonuca ulaşılması asıldır. Değinilen işlemleri nedeniyle tebligat, bilgilendirme yanında, belgelendirme özelliği de bulunan bir usuli işlemdir.

Tebliğ ile ilgili Tebligat Kanunu ve Tüzük hükümleri şeklidir.Bu nedenle,tebligata ilişkin yasal hükümlerin gözden uzak tutulmaması ve uygulanması zorunludur.Kural olarak ‘tebligat’ tebligat yapılacak kişiye bilinen en son adresinde yapılır.(Teb.Y.10. md.) Son adreste bulunamamışsa, teblig memuru bulunabileceği adresi araştırır. Bulamazsa, durumu Muhtarlığa onaylatmak suretiyle saptar.(Teb.Y.28Md) Tebliği çıkaran kuruluşa bildirir.

İlgili kuruluş adresi kişinin mensubu olduğu kurumlardan Tapu, Muhtarlık, Nüfus,Vergi Dairesi, Belediye idaresinden adresini araştırır. Buna rağmen, adres tespit edilemezse adres meçhul sayılarak ilanen tebligat kararı verilebilir.(Teb.Y46. md.) Özetlenen ilkeler, yasal ve yargısal uygulamalarla benimsenmiş öğretide de bu yönde görüşler ifade edilmiştir.(1.H.D 15.09.1998 tarihli 6407/9124sy.,HGK 20.09.1999 tarihli 1-609/744sy. Kararlar, Baki Kuru HMU 2. Cilt S.1582-1583)

O halde, yukarıda belirtilen işlemler yapılmaksızın ve ilkeler göz ardı edilerek sonuca gidilmiş olmasının doğru olduğu kabul edilemez. Esasen, taraf teşkilinin sağlanması Anayasanın 90/son maddesi delaletiyle AİHS'nin 6. maddesi hükmü uyarınca adil yargılanma hakkının da bir gereğidir. Bu durumda dava dilekçesinin tebliğinin yöntemine uygun olduğu söylenemez. Bunun sonucu olarak davalı F... A...'ın eldeki davada savunma hakkını kullanamadığı ortadadır.

Hal böyle olunca; usulüne uygun olarak davalı F...'e, dava dilekçesinin tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra, yanların gösterecekleri kanıtların eksiksiz olarak toplanması ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken değinilen hususlar gözardı edilerek yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru görülmemiştir.