Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2012/1994 K.2012/4334

Taraflar arasında görülen davada;

Davacılar, ortak miras bırakanları T.A.ın mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olarak 6 parça taşınmazını, tapuda ölünceye kadar bakma akdi gibi göstermek suretiyle torunu olan davalıya temlik ettiğini, gerçekte bağış yapıldığını ileri sürerek, tapu kaydının miras payları oranında iptal tesciline karar verilmesini istemişlerdir.

Davalı, bakım akdinin yükümlülüklerini yerine getirdiğini, murisin sağlığında akdin feshini istemediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, tapu kayıtlarının saklı pay oranında iptal ve tesciline karar verilmiştir.

Karar, davacı ve davalı tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hâkimi raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü.

Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptal ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemece, tapu kaydının iptali ile saklı payı oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.

Bilindiği üzere; uygulamada ve öğretide "muris muvazaası" olarak tanımlanan muvazaa, niteliği itibariyle nisbi (mevsuf-vasıflı) muvazaa türü dür. Söz konusu Muvazaada miras bırakan gerçekten sözleşme yapmak ve tapulu taşınmazını devretmek istemektedir. Ancak mirasçısını miras hakkından yoksun bırakmak için esas amacını gizleyerek, gerçekte bağışlamak istediği tapulu taşınmazını, tapuda yaptığı resmi sözleşmede iradesini satış veya ölünceye kadar bakma sözleşmesi doğrultusunda açıklamak suretiyle devretmektedir.

Bu durumda yerleşmiş Yargıtay İçtihatlarında ve l-4-1974 tarih 1/2 sayılı İnançları Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmeside Medeni Kanunun 706, Borçlar Kanunun 213 ve Tapu Kanunun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tesbitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler.

Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor

olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmeside büyük önem taşımaktadır. Bunun içinde ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, miras bırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alış gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır.

Dosya içeriğinden ve toplanan deliller ile 21.09.2006 tarihinde ölen miras bırakanın 7 parça taşınmazını, 23.09.2010 tarihli akitle torunu olan davalıya ölünceye kadar bakma akdiyle temliki işleminin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu saptanmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinde kural olarak bir isabetsizlik yoktur. Davalının, bu yöne değinen temyiz itirazları yerinde değildir. Reddine.

Ancak, 01.04.1974 tarih 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve istek gözetilmek suretiyle "davacıların miras payları oranında" iptal tescile karar verilmesi gerekirken talep gözardı edilerek daha azına başka bir deyişle "saklı paylar oranında" iptal tescile karar verilmesi doğru değildir.